ภาวะวิกฤติเศรษฐกิจของประเทศที่เกิดขึ้น นับตั้งแต่ปลายปี 2539 ส่งผลให้เกิดการ เลิกจ้างแรงงานเป็นจำนวนมาก แรงงานที่ถูกเลิกจ้างหลายคนเดินทางกลับภูมิลำเนา เนื่องจาก ไม่สามารถหางานใหม่ทำได้ การศึกษาครั้งนี้ ต้องการตรวจสอบถึงผลกระทบของแรงงานคืนถิ่น ที่มีต่อฐานทรัพยากรในชุมชน ทั้งนี้เพื่อนำมาสู่การตอบคำถามการวิจัยที่ว่า ฐานทรัพยากรใน ชุมชนจะสามารถรองรับแรงงานคืนถิ่นได้หรือไม่ อย่างไร ในการศึกษาจะใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างเป็นแนวทางในการศึกษา กลุ่มเป้าหมายที่สำคัญคือแรงงาน คืนถิ่นจำนวน 30 คน ที่อาศัยอยู่ในบ้านหนองมน ซึ่งเป็นชุมชนที่อยู่ในเขตที่ราบลุ่มภาคกลาง แรงงานคืนถิ่นที่พบในบ้านหนองมน แบ่งได้เป็น 2 ประเภท ประเภทที่หนึ่งเป็นแรงงาน คืนถิ่นที่สามารถปรับตัวได้ดี มีการนำเอาทักษะและแนวความคิดใหม่ๆ มาใช้ในการจัดการฐาน ทรัพยากรที่มีอยู่ในครอบครัว เช่นที่ดิน แรงงาน ทุน เป็นต้น ทำให้ฐานทรัพยากรที่มีอยู่ได้รับ การปรับปรุงให้ดีขึ้น แรงงานคืนถิ่นประเภทนี้มีอยู่น้อยมาก เมื่อเปรียบเทียบกับแรงงานคืนถิ่น ประเภทที่สอง ที่กลับเข้ามาเผชิญกับความยากลำบากในชุมชน เนื่องจากแรงงานคืนถิ่นประเภทนี้ มิได้กลับมาพร้อมกับแนวความคิดใหม่ หากยังคงกลับมาทำการเกษตรแบบกระแสหลักเช่นเดิม ในขณะที่แรงงานคืนถิ่นที่มีที่ดินทำกินน้อย จะกลับมารับจ้างและหาปลาขาย แรงงานคืนถิ่นส่วนใหญ่คาดหวังว่า เศรษฐกิจของประเทศจะดีขึ้น และพวกเขาก็พร้อมที่จะ กลับออกไปหางานทำอีกครั้ง ด้วยเหตุนี้เองทำให้แรงงานคืนถิ่นไม่ได้ตระหนักถึง ความจำเป็นที่ จะต้องพัฒนารูปแบบการทำเกษตรให้ดีขึ้น ยังคงทำการเกษตรแบบกระแสหลักอยู่ต่อไป ลักษณะ ดังกล่าวเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ฐานทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนเสื่อมโทรมลงเรื่อยๆ ดังนั้น การพิจารณาความสามารถในการรองรับแรงงานคืนถิ่นของฐานทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน จะขึ้น อยู่กับชนิดและเงื่อนไขในการกลับเข้ามาอยู่ในชุมชนของแรงงานคืนถิ่น ข้อเสนอแนะที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะคือ โครงการระยะสั้น เช่น การส่งเสริมและฝึกอบรมอาชีพ การจัดทำร้านค้าชุมชน การทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายของครอบครัว การให้ความรู้เกี่ยวกับระบบตลาด และโครงการระยะยาว เช่น การฟื้นฟูทุนทางสังคม การปรับ วิธีคิดของแรงงานคืนถิ่น การส่งเสริมการทำเกษตรแบบผสมผสาน และการส่งเสริมการศึกษาวิจัย ในชุมชน