โรคจิตเภทเป็นโรคจิตที่มีสถิติการเจ็บป่วยมากเป็นอันดับ 1 ลักษณะการดำเนินโรค ส่วนใหญ่จะเป็นเรื้อรังและรุนแรง พบความเสื่อมของบุคลิกภาพได้ชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยไม่ สามารถทำหน้าที่ต่างๆ ได้ตามบทบาทในครอบครัวและสังคม ดังนั้นสมาชิกในครอบครัวในฐานะ ผู้ดูแลต้องให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนผู้ป่วยโรคจิตเภททั้งในด้านร่างกายและจิตใจ จากภาระดังกล่าวทำให้ผู้ดูแลเกิดความเครียดขึ้นได้ ผู้วิจัยต้องการศึกษาสถานการณ์การดูแล ที่ก่อให้เกิดความเครียด ลักษณะความเครียด ระดับความเครียด และการเผชิญความเครียด ของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท จำนวน 260 ราย ซึ่งเป็นผู้ที่นำผู้ป่วยโรคจิตเภทมารักษาที่ โรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลศรีธัญญา และโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ทำการเก็บ รวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ นำข้อมูลมาวิเคราะห์หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน และทำการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์การดูแลที่ก่อให้เกิดความเครียดมากที่สุดคือ สถานการณ์ การจัดการเมื่อผู้ป่วยทำร้ายผู้อื่น ส่วนสถานการณ์ที่ทำให้ผู้ดูแลเกิดความเครียดน้อยแต่พบบ่อย ได้แก่ สถานการณ์ที่ต้องรับภาระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันของผู้ป่วย และการที่ต้องรับภาระ ค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลผู้ป่วย ผู้ดูแลจำนวนมากมีความเครียดในระดับน้อย ลักษณะ ความเครียดที่ปรากฎพบได้ทั้งทางร่างกาย อารมณ์ กระบวนการคิด พฤติกรรม และจิตวิญญาณ การปรับตัวมีทั้งมุ่งเน้นในการแก้ปัญหาหรือแก้ไขสถานการณ์ และการลดอารมณ์ที่เป็นทุกข์ ผลการวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะในการให้ความสำคัญกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท โดยมีการวางแผน การพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทให้ครอบคลุมถึงผู้ดูแลโดยการจัดกลุ่มสุขภาพจิตศึกษา การให้คำปรึกษา คำแนะนำ ตลอดจนการให้กำลังใจแก่ผู้ดูแล เพื่อลดความเครียดและส่งเสริม ให้ผู้ดูแลมีการเผชิญความเครียดได้อย่างเหมาะสม