จากสถิติการลงโทษทางวินัยของข้าราชการกระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2537- 2539 ที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี พบว่า ตำแหน่งของข้าราชการที่ถูกลงโทษทางวินัยมากเป็นลำดับที่ 1 และรองลงไป คือ เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชน และเจ้าหน้าที่บริหารงานสาธารณสุข ที่ปฏิบัติงาน ในสถานีอนามัย ซึ่งเป็นหน่วยงานย่อยที่ตั้งอยู่ทุกตำบลและรับผิดชอบครอบคลุมทุกหมู่บ้าน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายวินัยและการรักษา วินัยตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2535 ของหัวหน้าสถานีอนามัย ใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมทั้งเปรียบเทียบความคิดเห็นที่มีต่อวินัยและการรักษาวินัย จำแนก ตามคุณลักษณะทางประชากร การได้รับข่าวสาร การได้รับการอบรมและความรู้เกี่ยวกับวินัยและ การรักษาวินัย ประชากรที่ใช้ในการวิจัย เป็นหัวหน้าสถานีอนามัยใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 513 คน การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามส่งทางไปรษณีย์ ในช่วงระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2542 ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2542 ได้รับแบบสอบถามคืนกลับ จำนวน 418 คน คิด เป็นร้อยละ 81.48 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ ความแปรปรวนทางเดียว, t-test และ F-test ผลการวิจัยพบว่า หัวหน้าสถานีอนามัยมีความเห็นว่าการดำเนินการทางวินัยและการรักษา วินัยตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2535 ของหัวหน้าสถานีอนามัย ใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ อยู่ในระดับปานกลาง (59.9%) และเมื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นที่มีต่อ วินัยและการรักษาวินัย จำแนกตามคุณลักษณะทางประชากร การได้รับข่าวสาร การได้รับการ อบรม และความรู้เกี่ยวกับวินัยและการรักษาวินัย พบว่า มีเพียงเพศเท่านั้นที่มีความคิดเห็นแตก ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ เพศชาย มีความคิดเห็นเกี่ยวกับวินัยและการรักษาวินัย สูงกว่าเพศหญิง (P-value < 0.05) ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย คือ การแต่งตั้งให้บุคคล ดำรงตำแหน่งหัวหน้าสถานีอนามัยนอกจากพิจารณาคุณลักษณะด้านความรู้ ความสามารถ อายุ ประสบการณ์ แล้ว ควรต้องนำเรื่องความมีวินัยมาพิจารณาประกอบด้วย รวมทั้งต้องมีการเพิ่มพูน ความรู้และสร้างความตระหนักด้านวินัยและการรักษาวินัยอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการส่งเสริม ให้ข้าราชการละอายในการกระทำความผิด ตลอดทั้งมีการเผยแพร่ข่าวสาร มีการประชุม/อบรม/ สัมมนา ให้ความรู้เกี่ยวกับวินัยและการรักษาวินัย โดยเฉพาะกรณีลักษณะการกระทำผิดวินัย ฐานทุจริต คอรัปชั่น และการเสริมสร้างวินัย เป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายจะต้องช่วยกัน ให้มีการปฏิบัติ อย่างจริงจัง ตลอดทั้งการสร้างขวัญและกำลังใจ และส่งเสริม ยกย่อง หัวหน้าสถานีอนามัยที่มี ความซื่อสัตย์ สุจริต และมีความตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ราชการ