องค์ประกอบหนึ่งซึ่งสำคัญยิ่งในการเรียนการสอนภาคปฏิบัติของนักศึกษาพยาบาล คือ พยาบาลประจำการ ซึ่งมีบทบาทหน้าที่ในการนิเทศการฝึกภาคปฏิบัติของนักศึกษาร่วมกับ อาจารย์พยาบาล ยิ่งไปกว่านั้นพยาบาลประจำการยังเป็นตัวแบบที่ดีในการปฏิบัติการ พยาบาลให้แก่นักศึกษาพยาบาลอีกด้วย การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะ ส่วนบุคคล ความเครียดในการปฏิบัติงานและแรงจูงใจ กับความพึงพอใจในการปฏิบัติงาน ตามบทบาทครูพี่เลี้ยงของพยาบาลประจำการ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา เป็นพยาบาล ประจำการที่ปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยง ในโรงพยาบาลตรัง จำนวน 163 คน ตอบแบบสอบถามที่สร้างขึ้นเพื่อการวิจัย ผู้วิจัยใช้การทดสอบความแตกต่างระหว่าง ค่าเฉลี่ย (t-test) และหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearsons product moment correlation) ผลการวิจัยพบว่า ความเครียดในการปฏิบัติงาน แรงจูงใจ และความพึงพอใจ ในการปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยงของพยาบาลประจำการอยู่ในระดับปานกลาง อายุ ประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพ และความเครียดในการปฏิบัติงาน มีความ สัมพันธ์ทางลบกับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยงอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ (p < 0.05) ประสบการณ์การทำงานในการเป็นครูพี่เลี้ยงมีความสัมพันธ์ ทางลบกับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยง แรงจูงใจด้านความสำเร็จ ในการทำงาน การยอมรับนับถือ ลักษณะงาน ความรับผิดชอบ ความก้าวหน้าในตำแหน่ง โอกาสเจริญในงาน ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล นโยบายและการบริหาร สภาพการปฏิบัติงาน มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยงของพยาบาล ประจำการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) สถานภาพสมรส วุฒิการศึกษา และ การอบรมที่แตกต่างกันมีความพึงพอใจในการปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยงไม่แตกต่างกัน ข้อเสนอแนะจากการวิจัย การปฏิบัติงานตามบทบาทครูพี่เลี้ยงของพยาบาลประจำการ แก่นักศึกษาพยาบาลฝึกภาคปฏิบัติ ควรมอบหมายให้เป็นหน้าที่ของพยาบาลประจำการที่มี อายุน้อย และจัดการอบรมความรู้เกี่ยวกับการเป็นครูพี่เลี้ยง หรือพยาบาลพี่เลี้ยง ให้แก่พยาบาลประจำการทุกคน มีการหมุนเวียนผู้รับผิดชอบหลักในการเป็นครูพี่เลี้ยง ให้กับนักศึกษาพยาบาล มีการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานตามบทบาท ครูพี่เลี้ยง และนำผลการปฏิบัติงานนี้มาร่วมพิจารณาในการเลื่อนตำแหน่งและระดับที่ สูงขึ้น