การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาศักยภาพของเจ้าหน้าที่ สาธารณสุขระดับตำบลในการจัดทำข้อมูลข่าวสารสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (บัญชี 1-10) โดยการฝึกอบรม กลุ่มตัวอย่างได้แก่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบล จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน กลุ่มควบคุม 30 คน ใช้เวลาในการศึกษา 3 เดือน ตั้งแต่ เดือนธันวาคม 2540 - มีนาคม 2541 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบตรวจให้คะแนน เก็บข้อมูล 2 ครั้ง ก่อนและหลังการทดลอง วิเคราะห์ข้อมูลโดย การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความแตกต่างด้วยสถิติ t-test ผลการวิจัย พบว่า หลังการอบรม เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบล กลุ่มทดลอง มีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาของการจัดทำข้อมูลบัญชี 1-10 สูงกว่าก่อนการอบรม ในรายข้อทุกข้อ (ยกเว้นบัญชี 2) และรวมทุกข้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ส่วนศักยภาพการจัดทำข้อมูลบัญชี 1-10 ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลกลุ่มทดลอง เมื่อเปรียบเทียบก่อนกับหลังการทดลอง เป็นรายกิจกรรม พบว่า หลังการทดลอง เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลกลุ่มที่รับผิดชอบ 3 หมู่บ้าน มีศักยภาพในการจัดทำ ข้อมูลบัญชี 1, 3 และ 4 สูงขึ้นกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และเมื่อเปรียบเทียบรวมทุกกิจกรรม พบว่า หลังการทดลองเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ระดับตำบลกลุ่มที่รับผิดชอบ 3 หมู่บ้าน มีศักยภาพในการจัดทำข้อมูลบัญชี 1-10 สูงขึ้นกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) สำหรับการ เปรียบเทียบผลต่างของคะแนนเฉลี่ย ระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มเปรียบเทียบเป็นราย กิจกรรม พบว่า เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลกลุ่มที่รับผิดชอบ 3 หมู่บ้าน มีศักยภาพในการจัดทำข้อมูลบัญชี 3 สูงกว่า กลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติ (p < 0.05) แต่เมื่อเปรียบเทียบรวมทุกกิจกรรมแล้วพบว่า มีความแตกต่างกัน อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ทั้ง 3 กลุ่ม จากผลการวิจัย มีข้อเสนอแนะว่า สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์ และ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของเจ้าหน้าที่ สาธารณสุขระดับตำบล ในการจัดทำข้อมูลบัญชี 1-10 โดยการประชุม อบรม และออกนิเทศ ติดตามอย่างต่อเนื่อง