โรคไข้เลือดออกในปัจจุบันมีแนวโน้มและความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น จังหวัดเลย มีอัตราป่วยทุกกลุ่มอายุอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างสูง ดังนั้นการทราบถึงองค์ประกอบต่างๆ ที่มีผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานจึงเป็นสิ่งสำคัญ การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินประสิทธิผลการดำเนินการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของเจ้าหน้าที่ สาธารณสุขจังหวัดเลย โดยนำทฤษฎีการบริหารมาประยุกต์ใช้ และตั้งสมมุติฐานไว้ว่า องค์ประกอบกระบวนการบริหารและทรัพยากรการบริหารดี จะทำให้ประสิทธิผลการ ดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกดี การวิจัยเป็นแบบอรรถาธิบาย เก็บ รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ในระหว่างวันที่ 22 กุมภาพันธ์ - 15 มีนาคม 2542 กลุ่มตัวอย่างคือ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบล จำนวน 116 คน สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติวิเคราะห์จำแนกประเภท ผลการวิจัย พบว่าประสิทธิผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ส่วนมากอยู่ในกลุ่มประสิทธิผลต่ำต้องแก้ไข ทรัพยากรการบริหาร และกระบวนการบริหาร ส่วนมากอยู่ในระดับพอใช้ โดยประสิทธิผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก จัดออกเป็นกลุ่มประสิทธิผลต่ำต้องแก้ไข, ต่ำควรปรับปรุง, พอใช้ และดีมาก จากการ วิเคราะห์จำแนกประเภทของกลุ่มประสิทธิผลต่ำต้องแก้ไขและกลุ่มประสิทธิผลต่ำควร ปรับปรุง มีประสิทธิภาพในการจำแนกกลุ่มได้ไม่ค่อยดีนัก (ร้อยละ 70.4) และพบว่า ทรัพยากรบุคคล, ทรัพยากรกายภาพ, การจัดองค์การและการเป็นผู้นำดี จะทำให้ ประสิทธิผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ระดับตำบลดี โดยมีตัวแปรที่มีบทบาทมากที่สุดในการจำแนกกลุ่มได้ดีเรียงตามลำดับความ สำคัญจากมากไปหาน้อย คือ การเป็นผู้นำ ทรัพยากรทางกายภาพ ทรัพยากรบุคคล และการจัดองค์การ ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยครั้งนี้ ควรมีการพัฒนา การเป็นผู้นำ ทรัพยากรทาง กายภาพ ทรัพยากรบุคคลและการจัดองค์การของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลเพิ่มขึ้น จะทำให้ประสิทธิผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกดีขึ้น โดยพัฒนาทั้ง ในเชิงนโยบาย เชิงวิชาการ และเชิงปฏิบัติการไปพร้อมกัน