วัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้เพื่อศึกษารูปแบบ ฉลากโภชนาการที่เหมาะสมสำหรับผู้บริโภคกลุ่มนักเรียน อายุ 15-19 ปี ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 863 ราย ระหว่างเดือน พฤษภาคม ถึง กรกฎาคม 2539 ซึ่งประกอบ ด้วยรูปแบบฉลากโภชนาการทั้งหมด 7 รูปแบบ โดยใช้แบบ สอบถามชนิดให้เลือกตอบ เกี่ยวกับความสามารถในการนำไป ใช้ประโยชน์ในการแปลข้อมูล เปรียบเทียบข้อมูล การนำข้อมูล บนฉลากมาใช้ประโยชน์ในการเลือกบริโภคได้อย่างเหมาะสม รูปแบบฉลากที่ใช้เวลาทำความเข้าใจข้อมูลฉลากน้อยที่สุด รูปแบบที่ผู้บริโภคต้องการนำมาใช้ประโยชน์ในการเลือกซื้อ ผลิตภัณฑ์อาหาร และศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย ทางด้านคุณลักษณะประชากร และสังคมเกี่ยวกับ เพศ จำนวน เงินที่นักเรียนนำมาโรงเรียนต่อวัน และระดับการศึกษากับ การเลือกรูปแบบฉลากโภชนาการในการตัดสินใจซื้อ ผลการศึกษาพบว่าฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 4 (แสดงรายละเอียดของข้อมูลในรูปของร้อยละของปริมาณที่ แนะนำให้บริโภคต่อวัน และระดับปริมาณสารอาหารเป็นตัว หนังสือ ได้แก่ สูง ปานกลาง ต่ำ) ผู้บริโภคได้ค่าเฉลี่ย ของคะแนนความสามารถในการแปลข้อมูลมากที่สุดเท่ากับ 1.68 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.54 แตกต่างกับ ฉลากโภชนาการรูปแบบอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 7 (แสดงรายละเอียด ของข้อมูลของร้อยละ ของปริมาณที่แนะนำให้บริโภคต่อวัน ระดับปริมาณสารเป็นตัวหนังสือและปริมาณสารอาหารเป็น จำนวนกรัม) ได้ค่าเฉลี่ยของคะแนนความสามารถในการเปรียบ เทียบข้อมูลมากที่สุดเท่ากับ 0.86 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 0.36 แตกต่างกับฉลากโภชนาการรูปแบบอื่นอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 1 (แสดงรายละเอียดของข้อมูลในรูปของร้อยละของปริมาณที่ แนะนำให้บริโภคต่อวัน) และฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 2 (แสดงรายละเอียดของข้อมูลในรูปของระดับปริมาณสาร อาหารเป็นตัวหนังสือ) ผู้บริโภคมีค่าเฉลี่ยของคะแนนความ สามารถในการนำข้อมูลบนฉลากมาใช้ประโยชน์ในการเลือก บริโภคมากที่สุดและเท่ากันคือ เท่ากับ 1.66 ค่าเบี่ยงเบน มาตรฐานเท่ากับ 0.65 และ 0.62 ตามลำดับ ซึ่งแตกต่าง กับฉลากโพชนาการรูปแบบอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 6 (แสดงราย ละเอียดของข้อมูลในรูปของร้อยละของปริมาณที่แนะนำให้ บริโภคต่อวันและปริมาณสารอาหารเป็นจำนวนกรัม) ผู้บริโภค ได้ค่าเฉลี่ยรวมของคะแนนความสามารถในการแปลข้อมูล เปรียบเทียบข้อมูลและนำข้อมูลบนฉลากมาใช้ประโยชน์ในการ เลือกบริโภคมากที่สุดเท่ากับ 3.96 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 1.27 แตกต่างกับฉลากโภชนาการรูปแบบอื่น ยกเว้น รูปแบบที่ 4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ฉลาก โภชนาการรูปแบบที่ 4 (ร้อยละของปริมาณที่แนะนำให้บริโภค ต่อวัน และปริมาณสารอาหารเป็นตัวหนังสือ) ผู้บริโภคต้อง การนำมาใช้ในการตัดสินใจซื้อมากที่สุดร้อยละ 26.3 ฉลาก โภชนาการรูปแบบที่ 7 (ร้อยละของปริมาณที่แนะนำให้บริโภค ต่อวัน ปริมาณสารอาหารเป็นตัวหนังสือ และปริมาณสารอาหาร เป็นจำนวนกรัม) ผู้บริโภคคิดว่าใช้เวลาในการทำความเข้าใจ ข้อมูลบนฉลากนานที่สุด (ร้อยละ 22.2) ส่วนฉลากโภชนาการ รูปแบบที่ 3 (ปริมาณสารอาหารเป็นจำนวนกรัม) ผู้บริโภค คิดว่าใช้เวลาในการทำความเข้าใจข้อมูลสั้นที่สุด (ร้อยละ 18.3) เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า เพศ จำนวนเงินที่ นักเรียนได้มาโรงเรียนต่อวัน ระดับการศึกษาของนักเรียน มีความสัมพันธ์กับการเลือกรูปแบบฉลากโภชนาการในการ ตัดสินใจซื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) จากผลการ ศึกษาวิจัยครั้งนี้ สรุปได้ว่าฉลากโภชนาการรูปแบบที่เหมาะ สมที่สุดได้แก่ ฉลากโภชนาการรูปแบบที่ 6 คือแสดงราย ละเอียดในรูปของร้อยละของปริมาณที่แนะนำให้บริโภคต่อวัน และปริมาณสารอาหารเป็นจำนวนกรัม หรือฉลากโภชนาการ รูปแบบที่ 4 คือมีการแสดงรายละเอียดในรูปของร้อยละของ ปริมาณที่แนะนำให้บริโภคต่อวัน และปริมาณสารอาหารเป็น ตัวหนังสือ