การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม ทดสอบ ก่อนและหลังการทดลอง เพื่อศึกษาผลของการใช้แผนการสอน เพศศึกษาต่อความรู้ เจตคติ และสุขปฏิบัติทางเพศของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 อำเภอเมือง จังหวัดน่าน โดยใช้กลุ่ม ตัวอย่างจำนวน 78 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 39 คนและกลุ่ม ควบคุม 39 คน กลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่มมีลักษณะทางประชากร คล้ายคลึงกัน คือ มีนักเรียนชาย (ร้อยละ 51.3) มากกว่า นักเรียนหญิง มีอายุเฉลี่ย 13 ปี เป็นบุตรคนแรกร้อยละ 61.5 และร้อยละ 64.1 ในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมตามลำดับ กลุ่มทดลองมีเกรดเฉลี่ย 2.4 และกลุ่มควบคุมมีเกรดเฉลี่ย 2.6 ทั้งสองกลุ่มส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับบิดามารดา (ร้อยละ 92.3 และร้อยละ 97.6 ตามลำดับ) สำหรับลักษณะพื้นฐานของครอบครัว ทั้งสองกลุ่มพบว่า มีบิดาอายุเฉลี่ย 33.4 ปีและ 40.5 ปี มี มารดาอายุเฉลี่ย 36.8 ปีและ 37.4 ปี ตามลำดับ การศึกษา ของบิดามารดาส่วนใหญ่อยู่ในระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 92.3- 100.0) และร้อยละ 90-95 ของบิดามารดามีอาชีพเกษตรกรรม มีรายได้เฉลี่ยของครอบครัว 2,520-3,115 บาทต่อเดือน ส่วนใหญ่ เป็นครอบครัวเดี่ยวร้อยละ 76.9 และ 87.8 ตามลำดับ กลุ่ม ทดลองได้รับการสอนที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ส่วนกลุ่มควบคุมไม่ได้ รับการสอนเพศศึกษาจากผู้วิจัย สอน 2 สัปดาห์ๆ ละ 2 ครั้งๆ ละ 90 นาที รวม 4 ครั้ง ทั้งสองกลุ่มได้รับการทดสอบก่อนและหลัง การทดลองคือ ทดสอบก่อนการทดลอง 1 สัปดาห์ ทดสอบหลังการ ทดลอง 1 สัปดาห์ และหลังการทดลอง 4 สัปดาห์ เช่นเดียวกัน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่วันที่ 17 มกราคม 2539 ถึง วันที่ 7 มีนาคม 2539 ผลของการศึกษาพบว่า ด้านความรู้ทางเพศ (คะแนนเต็ม 20 คะแนน) ก่อนการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ทาง เพศ (10.59) น้อยกว่ากลุ่มควบคุม (11.87) อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ หลังการทดลอง 1 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ย ความรู้ทางเพศ (15.26) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (11.97) อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติ หลังการทดลอง 4 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมี คะแนนเฉลี่ยความรู้ทางเพศ (16.31) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (11.86) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เช่นกัน ด้านเจตคติทางเพศ (คะแนน เต็ม 100 คะแนน) พบว่า ก่อนการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนน เฉลี่ยเจตคติทางเพศ (69.95) และกลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ย เจตคติทางเพศ (70.95) ไม่แตกต่างกัน แต่หลังการทดลอง 1 สัปดาห์กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเจตคติทางเพศ (78.77) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (72.95) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ หลัง การทดลอง 4 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเจตคติทางเพศ (80.54) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (71.41) อย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติและยังสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติอีก ด้วย ส่วนด้านสุขปฏิบัติทางเพศ (คะแนนเต็ม 92 คะแนน) พบว่า ก่อนการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติ ทางเพศ (68.36) น้อยกว่ากลุ่มควบคุม (72.36) อย่างมี นัยสำคัญทางสถิติ แต่หลังการทดลอง 1 สัปดาห์กลุ่มทดลองมี คะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติทางเพศ (72.97) และกลุ่มควบคุมมี คะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติทางเพศ (72.08) ไม่แตกต่างกัน หลัง การทดลอง 4 สัปดาห์กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติทาง เพศ (75.21) เพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุม (71.46) อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติและสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติเช่นกัน เมื่อเปรียบเทียบผลต่างของคะแนนเฉลี่ย สุขปฏิบัติทางเพศระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมหลังการ ทดลอง พบว่า หลังการทดลอง 1 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีผลต่าง ของคะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติทางเพศ (4.62) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (-0.28) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และหลังการทดลอง 4 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีผลต่างของคะแนนเฉลี่ยสุขปฏิบัติทางเพศ (6.85) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (-0.90) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการศึกษา แสดงให้เห็นว่าผลของการสอนเพศศึกษา สามารถทำให้นักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านความรู้ เจตคติ และสุขปฏิบัติทางเพศดีขึ้น ดังนั้นเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือครู สามารถนำแนวการสอนนี้ไปใช้ได้กับนักเรียนที่เริ่มเข้าสู่ วัยรุ่น เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมให้นักเรียนที่จะพบกับ การเปลี่ยนแปลงทางเพศที่จะเกิดขึ้น และเพื่อให้นักเรียน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทางเพศ เกิดเจตคติที่ดีต่อ ทางเพศ และสามารถนำไปปฏิบัติด้านสุขอนามัยทางเพศใน ชีวิตประจำวันได้