การศึกษาเพื่อเปรียบเทียบความภาคภูมิใจในตนเอง และความวิตกกังวลในการเรียนของนักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับครูแบบประชาธิปไตย แบบอัตตาธิปไตย และแบบปล่อยปละละเลย และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความภาคภูมิใจในตนเอง ความวิตกกังวลในการเรียนของนักเรียนกับปฏิสัมพันธ์ของครูกับนักเรียนทั้ง 3 แบบดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2532 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดสุรินทร์ จำนวน 300 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน(Multi-Stage Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามการปฏิสัมพันธ์ของครูกับนักเรียนแบบสอบถามความภาคภูมิใจในตนเอง และแบบสอบถามความวิตกกังวลในการเรียนของนักเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-WayAnalysis of Variance) และสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearson Product MomentCorrelation) ผลการศึกษา 1. นักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับครูแบบประชาธิปไตย มีความภาคภูมิใจในตนเอง สูงกว่านักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับครูแบบอัตตาธิปไตย และแบบปล่อยปละละเลย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. นักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับครูแบบประชาธิปไตย มีความวิตกกังวลในการเรียนต่ำกว่านักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับครูแบบอัตตาธิปไตย และแบบปล่อยปละละเลย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ปฏิสัมพันธ์ของครูกับนักเรียนแบบปล่อยปละละเลย มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความวิตกกังวลในการเรียนของนักเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกนั้นไม่พบความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ