การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์กับการ กระทำผิดเรื่องยาเสพย์ติด ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาได้มาโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบช่วงชั้น (Stratified random sample) 2 กลุ่มคือผู้ต้องขังที่กระทำผิดในคดีเสพยาเสพย์ติดจำนวน 349 คนและคดีจำหน่ายยาเสพย์ติดจำนวน 350 คนซึ่งถูกคุมขังอยู่ในทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลได้แก่แบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการทดสอบสมมติฐานได้แก่ การวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบปกติ (Multiple Regression Analysis) ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการกระทำความผิดในคดีเสพยาเสพย์ติด ได้แก่ ลักษณะสภาพแวดล้อมของที่อยู่อาศัย เป็นชุมชนแออัดที่มีการเสพและจำหน่ายยาเสพย์ติด ความสัมพันธ์ภายในครอบครัวของบิดามารดาไม่ดี การคบเพื่อนที่กระทำผิดกฎหมายเสพหรือ จำหน่ายยาเสพย์ติด และขาดความรู้เรื่องพิษภัยของเสพย์ติดมีผลต่อร่างกาย โดยตัวแปรทั้ง 4 สามารถอธิบายการผันแปรของตัวแปรตามได้ร้อยละ 58.7 ส่วนปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการ กระทำความผิดในคดีจำหน่ายยาเสพย์ติด ได้แก่ การศึกษาระดับประถมศึกษา การนับถือศาสนา อื่นๆ นอกจากศาสนาพุทธ ลักษณะสภาพแวดล้อมของที่อยู่อาศัย เป็นชุมชนแออัดมีการเสพและ จำหน่ายยาเสพย์ติด ความสัมพันธ์ภายในครอบครัวของบิดามารดาไม่ดี การคบเพื่อนที่กระทำผิด กฎหมาย เสพหรือจำหน่ายยาเสพย์ติด และการขาดความรู้เรื่องการรับโทษตามกฎหมาย โดย ตัวแปรทั้ง 6 สามารถอธิบายการผันแปรของตัวแปรตามได้ร้อยละ 56.9 ผู้ต้องขังที่มีพฤติกรรม เสพและจำหน่ายเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้ปัญหายาเสพย์ติดกระจายตัวในวงกว้างและกระตุ้นให้เกิด การผลิต การใช้ยาเสพย์ติดเพิ่มมากขึ้น ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป ควรศึกษาปัจจัยอื่นๆ ที่สัมพันธ์กับการกระทำผิดเรื่อง ยาเสพย์ติด นอกเหนือไปจากปัจจัยที่นำมาศึกษาในครั้งนี้ และศึกษาเจาะลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ ระหว่างการนับถือศาสนาอื่นนอกเหนือจากศาสนาพุทธ กับการกระทำผิดในคดีเสพและจำหน่าย ยาเสพย์ติด