ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.]

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.]
นักวิจัย : รัศมี ฐิติเกียรติพงศ์
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2539
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=27191
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

จากการแยกเชื้อแบคทีเรียจำนวนหนึ่งร้อยไอโซเลท บริเวณแผล ของโรคกาบใบแห้งบนกาบใบของข้าวเพื่อคัดเลือก สายพันธุ์ที่มีคุณสมบัติในการยับยั้งการเจริญของเชื้อรา Rhizoctonia solani พบแบคทีเรียที่มีคุณสมบัติดังกล่าว จำนวน 30 ไอโซเลท เมื่อทดสอบบนอาหาร PPM (Pigment Production Medium) และ KMB (Kings medium B) เมื่อทดสอบบนอาหาร NA และ PDA พบแบคทีเรียที่มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อรา R. solani จำนวน 26 และ 3 ไอโซเลท ตามลำดับ การทดสอบปฏิกิริยาระหว่างแบคทีเรีย ปฏิปักษ์ 24 ไอโซเลท กับเชื้อรา R. solani 13 ไอโซเลท ด้วยวิธี dual culture method พบว่า แบคทีเรียไอโซเลท ln-b-5351, In-b-7-14, In-b-6854 และ In-b-6858 มีคุณสมบัติเป็นแบคทีเรีย ปฏิปักษ์ที่มีเสถียรภาพเมื่อทำการทดสอบบนอาหาร PPM ส่วนแบคทีเรีย ไอโซเลท In-b-5422, In-b-5423, In-b-5424 และ In-b-5425 มีคุณสมบัติเป็นแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่มีเสถียรภาพเมื่อทำการสอบบนอาหาร NA การวิเคราะห์ข้อมูล พบความสัมพันธ์ในทางตรงข้ามระหว่าง ความกว้างของบริเวณใสและเปอร์เซ็นต์ เกิดโรคแบคทีเรียไอโซเลท In-b-5423 และ In-b-5351 มีคุณสมบัติในการส่งเสริมการเจริญ ของราก ลำต้น และน้ำหนักแห้ง เมื่อนำเมล็ดข้าวที่ผ่านการแช่ใน เซลล์แขวนนลอยของแบคทีเรียปลูกในดินที่ผสมเชื้อ R. solani ที่ เตรียมไว้ในกลองพลาสติก พบว่าแบคทีเรียปฏิปักษ์ส่วนใหญ่มีประสิทธิภาพ ในการลดเปอร์เซ็นต์การเกิดโรค หลังจากปลูกข้าวครั้งที่ 2 ด้วยเมล็ด ซึ่งไม่ได้แช่ในเซลล์แขวนลอย ของแบคทีเรียลงในดินกล่องเดิม พบว่า มีจำนวนเม็ดสเคลอโรเทียมน้อยกว่าในกรรมวิธีควบคุม อย่างไรก็ตาม ไม่พบว่าเปอร์เซนต์ของ relative lesion height มีความแตกต่าง จากกรรมวิธีควบคุม การแช่เมล็ดข้าวในเซลล์แขวนลอยของแบคทีเรียก่อนปลูกร่วมกับ การฉีดพ่นเซลล์แขวนนลอยของแบคทีเรียบนต้นข้าว 2 ครั้งภายหลัง การปลูกเชื้อ R.solani ให้กับต้นข้าวในระยะแตกกอเต็มที่ สามารถลดการเกิดโรคและมีผลทำให้เม็ดสเคลอโรเทียม สูญเสียความงอก เป็นเหตุให้ปริมาณเชื้อ R. solani ลดลงด้วย การทดลองนี้ พบว่า กรรมวิธีที่ใช้เซลล์แขวนนลอยแบคทีเรียไอโซเลท ln-b-7-14 และ ln-b-5423 ผสมกัน ควบคุมโรคได้ดีที่สุด และแบคทีเรียที่ให้ผลในการควบคุมโรคดีรองลงมาคือ ไอโซเลท ln-b-7-14 เมื่อเปรียบเทียบกับกรรมวิธีควบคุม แบคทีเรียบาง ไอโซเลทมีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบกับกรรมวิธีที่ใช้สารเคมีควบคุมเชื้อรา (validamycin) เม็ดสเคลอโรเทียมที่แช่ในเซลล์แขวนลอยของแบคทีเรียไอโซเลท In-b-6854 ที่มีความเข้มข้นสูงจะสูญเสียความงอกอย่างสมบูรณ์ แต่เมื่อแช่ในเซลล์แขวนนลอยที่มีความเข้มข้นต่ำพบว่าความงอกของ เม็ดสเคลอโรเทียมลดลงและงอกช้าลง เส้นใยที่เจริญจากเม็ด สเคลอโรเทียมมีลักษณะผิดปกติ และความยาวของเส้นใยลดลง PPM เป็นอาหารที่เหมาะสมต่อแบคทีเรียไอโซเลท In-b-6854 ในการผลิตสารปฏิชีวนะ จากการสกัดสารปฏิชีวนะโดยใช้ methanol และ acetone 80 เปอร์เซ็นต์ พบว่าสารสกัดนี้สามารถยับยั้ง การเจริญของเชื้อ R. solani ได้ และเมื่อนำสารสกัดมาหยดบน TLC plate แล้วนำไป developed ในสารละลาย acetonitrile/methanol/ water (1:1:1) พบว่า สารที่ขูดจาก TLC plate ที่ระยะ R(,f) 0.25 , มีคุณสมบัติยับยั้งการเจริญของเชื้อ R. solani การจำแนกเชื้อ In-b-6854, In-b-7-14 และ In-b-5351 โดยใช้วิธี Biolog test method พบว่าเป็นเชื้อ pseudomonas (Burkholderia) cepacia, Pseudomonas fluorescens และ Enterobacter gergoviae ตามลำดับ

บรรณานุกรม :
รัศมี ฐิติเกียรติพงศ์ . (2539). จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.].
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
รัศมี ฐิติเกียรติพงศ์ . 2539. "จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.]".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
รัศมี ฐิติเกียรติพงศ์ . "จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.]."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2539. Print.
รัศมี ฐิติเกียรติพงศ์ . จุลินทรีย์บนข้าวที่มีศักยภาพในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Rhizoctonia solani Kuhn [thanatephorus cucumeris (Frank.) Donk.]. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2539.