การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาลักษณะด้านเศรษฐกิจ สังคม และด้านการเมืองของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นพื้นที่ศึกษาทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี2) เพื่อศึกษาลักษณะสำคัญของความร่วมมือแบบหุ้นส่วน (Partnership) การมีส่วนร่วม(Participation) และความสามารถในการดำเนินงาน (Performance) ของการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นพื้นที่ศึกษาทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี3)เพื่อวิเคราะห์ลักษณะร่วม ความแตกต่าง อุปสรรค และปัจจัยในการสนับสนุนในการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี4)เพื่อให้ได้รูปแบบเมืองแห่งการเรียนรู้ กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบล จังหวัดชลบุรีการวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการศึกษาเอกสาร การศึกษาภาคสนามโดยใช้แบบสัมภาษณ์โครงสร้างเก็บข้อมูลด้วยวิธีสัมภาษณ์เชิงลึกต่อตัวแทนของปัจเจกบุคคลที่เป็นตัวหลัก สถาบันต่างๆที่เป็นตัวหลัก กลุ่มเป็นแกนกลาง กลุ่มสนใจและตัวแทนนายจ้างที่เป็นตัวหลัก ในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบล 2 แห่ง ในวัตถุประสงค์ข้อ 4 รูปแบบการเมืองแห่งการเรียนรู้นั้นได้ใช้วิธีวิเคราะห์ข้อมูลภาคสนามเสร็จแล้วจึงสร้างรูปแบบเมืองแห่งการเรียนรู้จากนั้นนำไปให้ผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบ ผลการวิจัยพบว่า สรุปได้ดังนี้ 1. ลักษณะด้านเศรษฐกิจ สังคม และด้านการเมืองของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นพื้นที่การศึกษาทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี สรุปได้ว่า พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 2 มีแนวโน้มที่จะพัฒนาเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ได้มากกว่าพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 1 เพราะมีปัจจัยภาคอุตสาหกรรม การศึกษา สาธารณสุข และวัฒนธรรมและประเพณีที่อยู่ในระดับดี เป็นปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญ 2. ลักษณะสำคัญของความร่วมมือแบบหุ้นส่วน (Partnership) ลักษณะสำคัญของการมีส่วนร่วม (Participation) และลักษณะสำคัญของความสามารถในการดำเนินงาน (Performance)ของการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นพื้นที่ศึกษาทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี สรุปได้ว่า พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 1 และพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 2 "มี" และ "เหมาะสม" แต่ "ไม่เพียงพอ" ในการดำเนินงานส่งเสริมลักษณะสำคัญให้เป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ในพื้นที่นี้อย่างเท่าๆ กัน อย่างไรก็ตามองค์การบริหารส่วนตำบลที่ 2 จะมีจุดเด่นที่ประเด็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทักษะการอ่านเขียน คำนวณและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศซึ่งในพื้นที่มีสถานศึกษาและมีความพร้อม 3. ลักษณะร่วม ความแตกต่าง อุปสรรค และปัจจัยสนับสนุนในการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ของพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทั้งสองแห่งในจังหวัดชลบุรี สรุปได้ว่า พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 1 มีลักษณะของความเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ได้ไม่พร้อมเท่าพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 2 ทั้งนี้ เนื่องจากพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 1 มีเพียงกลุ่มอาสาสมัครในการช่วยพัฒนาและจัดกิจกรรมหรือโครงการต่างๆ ในพื้นที่ ซึ่งต่างจากพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลที่ 2 มีความพร้อมหน่วยงานต่าง ๆ ได้แก่ สถานศึกษา สถานีอนามัย และวัดช่วยดำเนินการพัฒนาและจัดกิจกรรมหรือโครงการต่าง ๆ ภายในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง 4. รูปแบบเมืองแห่งการเรียนรู้ กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบล จังหวัดชลบุรีมีองค์ประกอบได้แก่ (1) การกำหนดวัตถุประสงค์ของการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ การกำหนดวัตถุประสงค์ว่าพื้นที่จะพัฒนาอะไร โดยวิเคราะห์สภาพการดำเนินงานในพื้นที่ซึ่งมีอะไรเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินการจัดกิจกรรมหรือโครงการภายในพื้นที่ จากนั้นจึงกำหนดวัตถุประสงค์(2) การกำหนดกลุ่มองค์กรหรือกรรมการที่รับผิดชอบ คือ การกำหนดตัวแทนจากปัจเจกบุคคลที่เป็นตัวหลัก (Key Individuals) สถาบันต่าง ๆ ที่เป็นตัวหลัก (Key Institutions)กลุ่มที่เป็นแกนกลาง (Core Groups) กลุ่มสนใจ (Wider Interests) และนายจ้างที่เป็นตัวหลัก (Key Employers) ในพื้นที่เพื่อร่วมรับผิดชอบกิจกรรมหรือโครงการ (3) แสวงหาความร่วมมือ คือ จากที่ได้มีผู้รับผิดชอบแล้ว ต้องสร้างความเข้าใจและแสวงหาความร่วมมือในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ซึ่งได้กำหนดไว้ในขั้นตอนแรก (4) การบริหารงานจัดกิจกรรมคือ การดำเนินการกำหนดกิจกรรมและดำเนินงานตามที่กำหนดไว้ในขั้นตอนแรก และ (5) การประเมินผลสำเร็จ คือ การหาผลสำเร็จของการทำกิจกรรมหรือโครงการ เพื่อใช้เป็นแนวทางปรับปรุงงานต่อไป