การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ทางการศึกษานอกระบบโรงเรียนของครัวเรือนชนบท ลักษณะที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเรียนรู้ทางด้านการศึกษานอกระบบโรงเรียนของครัวเรือนชนบท การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางการศึกษานอกระบบโรงเรียนของครัวเรือนชนบท ตามแนวคิดการพัฒนาโปรแกรมการเรียนการสอนของ PatrickBoyle และเพื่อนำผลการศึกษาวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ และการพัฒนาโปรแกรมไปจัดทำแผนกระบวนการเรียนทางการศึกษานอกระบบโรงเรียนผลิตภัณฑ์สาโทพื้นบ้านไทย กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาใช้กลุ่มสาโทพื้นบ้านไทยในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราชจำนวน 964 คน และตัวแทนกลุ่ม 16 คน วิทยากร 9 คน ผู้เชี่ยวชาญ 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม และแบบสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามใช้คอมพิวเตอร์โปรแกรม SPSS for windows โดยใช้สถิติพื้นฐาน สำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาตามข้อเท็จจริง ผลการวิจัยพบว่ากระบวนการเรียนรู้ของครัวเรือนเป็นแบบการหาความรู้ตนเอง การสังเกตจากบุคคลอื่น จากการบอกเล่าต่อๆ กันมา และจากภูมิปัญญาท้องถิ่น กระบวนการเรียนรู้มี 3 รูปแบบ คือ การเรียนรู้ภายในครัวเรือน การเรียนรู้ที่เกิดจากการส่งเสริมจากภายนอกชุมชนและการเรียนรู้ที่เกิดจากการเรียนรู้ระหว่างสมาชิก กระบวนการเรียนรู้ของครัวเรือนชนบทเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์สาโทพื้นบ้านไทยจะต้องมีองค์ความรู้ทั้ง 3 รูปแบบมาบูรณาการและพัฒนาโปรแกรมในการพัฒนาอาชีพผลิตสาโทในระดับสูงต่อไป