วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษากวีนิพนธ์ขนาดสั้นที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 ในด้านรูปแบบเนื้อหา กลวิธีทางวรรณศิลป์และบทบาททางวรรณกรรม สังคม และการเมืองผู้วิจัยได้วิเคราะห์บทกวีจำนวน227 บทซึ่งแต่งขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2516 และ พ.ศ. 2545 พบว่าบทกวีส่วนใหญ่มีรูปแบบคำประพันธ์ที่สืบทอดขนบโบราณได้แก่ กลอน กาพย์ โคลงและ ฉันท์ นอกจากนี้มีการสร้างสรรค์ใหม่โดยนำคำประพันธ์ต่างชนิดมาผสมผสานกันรวมถึงการนำคำประพันธ์เพลงพื้นบ้านและกลอนเปล่ามานำเสนอเนื้อหาทางการเมืองซึ่งถือเป็นลักษณะเด่นของกวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลาคม ในด้านเนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 1516 และ 6 ตุลาคม 2519 เนื้อหาที่พบมากที่สุดคือเนื้อหาที่แสดงเหตุการณ์ที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายรัฐปราบปรามนิสิตนักศึกษาและประชาชนด้วยความรุนแรง โดยแฝงแนวคิดต่าง ๆ ได้แก่แนวคิดที่ว่าการเสียสละของนิสิตนักศึกษาและประชาชนในเหตุการณ์เดือนตุลาคมเป็นการกระทำที่น่ายกย่อง แนวคิดที่ปลุกเร้าให้ประชาชนต่อสู้เพื่อรักษาสิทธิเสรีภาพและประชาธิปไตยเช่นเดียวกับนิสิตนักศึกษาที่เสียชีวิตจากเหตุการณ์เดือนตุลาคม แนวคิดที่ว่าเหตุการณ์เดือนตุลาคมทั้งสองเหตุการณ์เป็นเหตุการณ์ที่โหดร้ายแสดงให้เห็นว่ารัฐใช้ความรุนแรงและใช้อำนาจที่ไม่เป็นธรรม แนวคิดเกี่ยวกับคนหลงลืมเหตุการณ์เดือนตุลาคมและไม่มีใครสืบทอดอุดมการณ์เนื่องจากสภาพสังคมและการเมืองได้เปลี่ยนแปลงไป และแนวคิดการเรียกร้องความเป็นธรรมในด้านต่าง ๆ ให้กับผู้สูญเสียชีวิตในเหตุการณ์เดือนตุลาคม ในด้านกลวิธีทางวรรณศิลป์ พบว่า กวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516และ 6 ตุลาคม 2519 มีลักษณะการสืบทอดขนบวรรณศิลป์ของบทกวีในยุค 2490 โดยกวีที่มีอิทธิพลสำคัญได้แก่ จิตร ภูมิศักดิ์ อัศนีย์ พลจันทร อุชเชนี ทวีปวร และ เปลื้อง วรรณศรีในขณะเดียวกันกวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลาคมมีการสร้างสรรค์ใหม่ในด้านการใช้สัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลาทั้งสองเหตุการณ์ กวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 มีบทบาทหน้าที่ต่อวงวรรณกรรมคือเป็นเครื่องยืนยันถึงความเป็นกวีนิพนธ์เพื่อชีวิต อีกทั้งยังแสดงให้เห็นคุณค่าในเชิงมนุษยนิยมของวรรณกรรมเพื่อชีวิตในแง่ที่แสดงให้เห็นการต่อสู้เพื่อความชอบธรรมของประชาชนและต่อต้านการใช้ความรุนแรงและความอยุติธรรมต่าง ๆ นอกจากนี้กวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลาคมยังมีบทบาทในด้านสังคมและการเมือง คือบทบาทในการสถาปนาเหตุการณ์เดือนตุลาคมทั้งสองเหตุการณ์ให้เป็นเหตุการณ์ทางการเมืองที่สำคัญของเมืองไทยและบทบาทในการยกย่องผู้ที่เสียชีวิตจากเหตุการณ์เดือนตุลาคมให้เป็นวีรชนของชาติ ทั้งยังมีบทบาทในการปลุกเร้าการต่อสู้โดยการนำกวีนิพนธ์เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลาคมไปใส่ทำนองเป็นบทเพลงด้วย