การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของเครื่องดื่มต่อการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดด่างของคราบจุลินทรีย์ภายหลังรับประทานขนมแป้งอบกรอบเคลือบน้ำตาล วัดความเป็นกรดด่างของคราบจุลินทรีย์ด้วยวิธีเก็บตัวอย่างคราบจุลินทรีย์เป็นเวลานาน 30 นาทีภายหลังการรับประทาน ใน 6 รูปแบบอาหาร ได้แก่ การรับประทานขนมแป้งอบกรอบเคลือบน้ำตาลอย่างเดียว และการมีเครื่องดื่มตามหลังขนมแตกต่างกัน 5 ชนิด คือ น้ำเปล่า นมจืดนมหวานรสช็อกโกแลต นมเปรี้ยวพร้อมดื่ม และน้ำอัดลม การวิจัยนี้ใช้รูปแบบเซลฟคอนโทรลโดยกลุ่มตัวอย่างมี 15 คน อายุ 13 - 14 ปี มีค่าฟันผุ อุด ถอน เฉลี่ย 15 ด้าน กลุ่มตัวอย่างงดแปรงฟันเป็นเวลาอย่างน้อย 48 ชั่วโมง และไม่รับประทานอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มใดๆอย่างน้อย 2 ชั่วโมงก่อนทำการทดสอบ ผลการวิเคราะห์ทางสถิติของตัวแปรที่แสดงการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดด่างในคราบจุลินทรีย์ ระหว่างการรับประทานขนมปาร์ตี้อย่างเดียวกับการดื่มเครื่องดื่มตามหลังขนมใช้สถิติทดสอบ Independent t-test พบว่าค่าความเป็นกรดด่างในคราบจุลินทรีย์ที่ต่ำสุดหลังการรับประทานอาหาร ระยะเวลาที่ความเป็นกรดด่างต่ำกว่า 5.7 และพื้นที่ใต้กราฟของการเปลี่ยนแปลงระดับความเป็นกรดด่างที่ต่ำกว่า 5.7 ของกรณีดื่มเครื่องดื่มตามหลังขนมไม่แตกต่างจากกรณีที่ไม่มีเครื่องดื่มตามหลังขนม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p >0.05)เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างเครื่องดื่ม 5 ชนิดที่ดื่มตามหลังขนม โดยใช้สถิติone-way ANOVA พบว่าการดื่มน้ำเปล่าทำให้ระยะเวลาที่ความเป็นกรดด่างต่ำกว่า 5.7 และพื้นที่ใต้กราฟของการเปลี่ยนแปลงระดับความเป็นกรดด่างที่ต่ำกว่า 5.7 มีค่าน้อยกว่าการดื่มนมเปรี้ยวพร้อมดื่มตามหลังขนมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.034 และ p=0.011 ตามลำดับ)เมื่อพิจารณากราฟการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดด่างในช่วงเวลา 30 นาทีหลังจากรับประทานอาหารจากผลการศึกษานี้พบว่าทุกรูปแบบของการรับประทานทั้งการมีและไม่มีเครื่องดื่มตามหลังขนมทำให้ความเป็นกรดด่างในคราบจุลินทรีย์วัดได้ต่ำกว่า 5.7 มีค่าใกล้เคียงกันคืออยู่ในช่วง5.2 - 5.5 แต่การดื่มเครื่องดื่มตามหลังขนมนั้นมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงระยะเวลาที่ความเป็นกรดด่างต่ำกว่า 5.7 ได้ โดยการดื่มเครื่องดื่มที่ไม่เติมน้ำตาลจะเพิ่มระยะเวลาที่ความเป็นกรดด่างต่ำกว่า 5.7 ยาวนานมากกว่าการดื่มเครื่องดื่มที่ไม่เติมน้ำตาล และยาวนานมากกว่าการรับประทานขนมอย่างเดียว โดยเครื่องดื่มที่เพิ่มระยะเวลาความเป็นกรดด่างต่ำกว่า 5.7 มากที่สุดไปน้อยที่สุด คือ นมเปรี้ยวพร้อมดื่มเป็นเวลานาน 27 นาทีนมหวานรสช็อกโกแลตเป็นเวลานาน 24 นาที และน้ำอัดลมเป็นเวลานาน 11 นาที ตามลำดับ