วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงแนวทางการระงับข้อพิพาทโดยวิธีการอนุญาโตตุลาการตามพระราชบัญยัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 และแนวทางของกฎหมายในต่างประเทศซึ่งได้รับการยอมรับว่ามีลักษณะเป็นสากล โดยเน้นศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายต้นแบบว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการทางการค้าระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการแห่งสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ เพื่อศึกษาถึงบทบัญญัติในพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการพ.ศ. 2545 ที่มีความเป็นสากล และ ศึกษาถึงบทบัญญัติบางประการที่อาจเป็นอุปสรรค หรือก่อให้เกิดปัญหาในการบังคับใช้ พร้อมกับเสนอแนวทางในการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 ให้เป็นที่ยอมรับจากคู่กรณีในนานาอารยะประเทศ จากการศึกษา ผู้เขียนพบว่าพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 มีความเป็นสากลอยู่มาก โดยข้อความส่วนมากอิงกับบทบัญญัติของกฎหมายต้นแบบว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการทางการค้าระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการแห่งสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ แต่ยังมีบทบัญญัติบางประการที่ผู้เขียนพบว่าไม่สอดคล้องกับสากลประเทศอันอาจทำให้เกิดอุปสรรค และเป็นปัญหาต่อการบังคับใช้ได้ โดยผู้เขียนได้ตั้งข้อสังเกตไว้6 ประการ คือ เรื่องการอนุญาโตตุลาการในสัญญาทางปกครอง, เรื่องความรับผิดของอนุญาโตตุลาการ, เรื่องการมิได้แบ่งแยกกฎหมายอนุญาโตตุลาการออกเป็นกฎหมายอนุญาโตตุลาการภายในประเทศ และ กฎหมายอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ, การขอใช้วิธีคุ้มครองชั่วคราวในการอนุญาโตตุลาการ และ เรื่องผู้ประกอบวิชาชีพกฎหมายกับการเป็นอนุญาโตตุลาการ พร้อมนี้ผู้เขียนได้เสนอความคิดเห็นของผู้เขียนที่มีต่อปัญหาดังกล่าวเพื่อเป็นแนวทางแก้ไขปัญหาต่อไป ผู้เขียนจึงได้ข้อสรุปที่สอดคล้องกับสมมติฐานของผู้เรียนว่า แม้พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 เป็นบทบัญญัติที่มีความเป็นสากลอยู่มาก แต่ยังมีบทบัญญัติบางประการที่ไม่เป็นสากลอันอาจเป็นอุปสรรคต่อการบังคับใช้ได้ ซึ่งหากได้รับการพิจารณาปรับปรุง แก้ไข จะส่งผลให้พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 มีความเป็นสากลมากยิ่งขึ้น และเป็นที่ยอมรับจากนานาอารยะประเทศ อันทำให้การอนุญาโตตุลาการของประเทศไทยเป็นที่นิยมแพร่หลาย ส่งผลให้มีรายได้เข้าประเทศ