การศึกษาเรื่อง "กำเนิดและการขยายตัวของพัทยา" ได้มุ่งอธิบายให้เห็นถึงพัฒนาการของพัทยา ซึ่งเป็นสถานที่ตากอากาศชายทะเลที่มีทั้ง "ชื่อเสียง" และ "ปัญหา"ระดับนานาชาติในปัจจุบันโดยเริ่มศึกษาตั้งแต่กำเนิดของชุมชนในบริเวณชายหาดพัทยาก่อนที่จะมีกิจกรรมท่องเที่ยวเกิดขึ้น ซึ่งเป็นเพียงชุมชนเกษตรกรรมและประมง การศึกษาจะเน้นใน 2 ประเด็นหลักคือ วัฒนธรรมการท่องเที่ยวที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะพัทยา และการขยายตัวของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ทั้งจากนโยบายของรัฐและการประชาสัมพันธ์ของภาคเอกชน จากการศึกษาพบว่า บริเวณพัทยามีกิจกรรมในการท่องเที่ยวเป็นครั้งแรกในช่วงปลายทศวรรษที่ 2490 โดยได้รับการใช้เป็นสถานที่พักผ่อนสำหรับชาวต่างชาติ ทั้งกลุ่มชาวอเมริกันที่เข้ามาทำงานในประเทศไทย และเหล่าทหารอเมริกันที่เข้ามาพักรบจากสงครามเวียดนาม ซึ่งนิยมเล่นกีฬาทางน้ำอย่างสกีและการตกปลา รวมถึงชาวไทยที่นิยมกิจกรรมประเภทนี้ในทศวรรษ 2500 ต่อมา นโยบายด้านต่าง ๆ ในการพัฒนาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจากภาครัฐและภาคเอกชนทั้งในระดับประเทศและระดับโลก ได้มีส่วนกำหนดภาพลักษณ์ของพัทยาในการเป็นชายหาดที่มีทางเลือในการพักผ่อนที่หลากหลาย การขยายตัวของพัทยาจากการกระตุ้นของภาครัฐและภาคเอกชนโดยปราศจากการวางแผนรองรับนั้นได้ส่งผลถึงปัญหาต่าง ๆ เช่นปัญหาสิ่งแวดล้อม และปัญหาสังคม รวมถึงปัญหาในด้านภาพลักษณ์ของการเป็นแหล่งบริการทางเพศจึงต้องมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองของพัทยา จากการเป็นสุขาภิบาลขึ้นเป็นการปกครองพิเศษในปี พ.ศ. 2521