การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนอาชีวศึกษาเอกชน ที่ได้รับรางวัลพระราชทาน ปีการศึกษา 2545 ประชากรคือผู้บริหาร หัวหน้าแผนกวิชา และครูผู้สอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง แบบสอบถาม และแบบศึกษาเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาหาค่าความถี่ และค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนส่วนใหญ่มีการดำเนินงานวิชาการดังนี้ 1) การพัฒนาหลักสูตร มีการวิเคราะห์และวางแผนเปิดสอนรายวิชาโดยหัวหน้าแผนกวิชาร่วมกับครูและนำเสนอฝ่ายวิชาการ นิเทศ ติดตามและประเมินผลการใช้หลักสูตร โดยการนิเทศการสอน และตรวจแผนการสอนและบันทึกการสอน และนำผลการประเมินไปใช้ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอน 2) การพัฒนาการเรียนการสอน ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงมีการทำแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ทำวิจัยในชั้นเรียนเพื่อพัฒนาการเรียนการสอน นำเนื้อหาสาระกิจกรรมของภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอน มีงบประมาณจัดซื้อและผลิตสื่อการเรียนการสอน ประเมินคุณภาพการสอนโดยผู้เรียนประเมินครู และการนิเทศการสอน 3) การพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลการเรียน ใช้วิธีการวัดและประเมินผลที่เหมาะสมกับผู้เรียน และประเมินผลอย่างต่อเนื่อง มีการกำหนดกฎเกณฑ์การตัดสินผลการเรียนโดยฝ่ายวิชาการ จัดทำเอกสารรายงานผลการเรียนต่อผู้เรียนและผู้ปกครอง นำข้อมูลผลการเรียนไปใช้ปรับปรุง พัฒนาการจัดการเรียนการสอน 4) การพัฒนากิจการนักศึกษาจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางวิชาการและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ หลากหลายตามความต้องการของผู้เรียน จัดบริการให้คำปรึกษากับผู้เรียนโดยครูที่ปรึกษา มีการจัดสวัสดิการเพื่อส่งเสริมช่วยเหลือผู้เรียน 5) การพัฒนาแหล่งการเรียนรู้ มีการจัดแหล่งสืบค้นข้อมูลที่ทันสมัยและมีปริมาณเพียงพอ จัดกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนใฝ่หาความรู้ มีห้องปฏิบัติการเพียงพอและตรงตามจุดมุ่งหมายของหลักสูตร จัดสถานที่พักผ่อนเพียงพอ สะอาด ร่มรื่น 6) การค้นคว้าวิจัย การถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษา มีการจัดทำแผนงานโครงการของแผนกวิชาโรงเรียนให้การสนับสนุนในด้านงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และการอบรม นำผลการวิจัยไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอน ปัญหาการดำเนินงานวิชาการของโรงเรียนส่วนใหญ่ ได้แก่ ครูขาดความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาหลักสูตรและการค้นคว้า วิจัย ครูผลิตสื่อการเรียนการสอนน้อย เครื่องมือวัดและประเมินผลไม่มีคุณภาพ ผู้เรียนไม่สนใจเข้าร่วมกิจกรรม ใช้ประโยชน์จากแหล่งการเรียนรู้ไม่คุ้มค่า