การวิจัยครั้งนี้เป็นการประยุกต์โมเดลสมการโครงสร้าง โดยมีวัตถุประสงค์2 ประการ คือ ประการแรก เพื่อตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาของแบบสอบคู่ขนานโดยใช้โมเดลสมการโครงสร้าง และประการที่สอง เพื่อตรวจสอบความเท่าเทียมกันของเนื้อหาระหว่างแบบสอบคู่ขนานโดยใช้โมเดลสมการโครงสร้าง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2546 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร จำนวน333 คน ตัวแปรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย ตัวแปรภายนอกแฝง 4 ตัว คือ(1) เนื้อหาเรื่องเศษส่วน วัดจากตัวแปรภายนอกสังเกตได้ 3 ตัว ได้แก่ ข้อสอบข้อที่ 1-3(2) เนื้อหาเรื่องการเปรียบเทียบเศษส่วน วัดจากตัวแปรภายนอกสังเกตได้ 3 ตัว ได้แก่ข้อสอบข้อที่ 4-6 (3) เนื้อหาเรื่องการบวกและการลบเศษส่วน วัดจากตัวแปรภายนอกสังเกตได้ 12 ตัว ได้แก่ข้อสอบข้อที่ 7-18 และ (4) เนื้อหาเรื่องการคูณและการหารเศษส่วน วัดจากตัวแปรภายนอกสังเกตได้ 12 ตัว ได้แก่ข้อสอบข้อที่ 19-30 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือแบบสอบวิชาคณิตศาสตร์เรื่องเศษส่วน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2จำนวน 3 ฉบับ โดยจัดชุด ดังนี้ (1) แบบสอบฉบับ A คู่ขนานกับแบบสอบฉบับ B และ(2) แบบสอบฉบับ A และ B ได้คู่ขนานกับแบบสอบฉบับ C วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย การวิเคราะห์ข้อสอบ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันและการวิเคราะห์กลุ่มพหุ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. แบบสอบฉบับ A, B และ C มีความตรงตามเนื้อหาโดยโมเดลโครงสร้างเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์เรื่องเศษส่วนของแบบสอบทั้ง 3 ฉบับ มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของฉบับ A ให้ค่า (+,c)('2) = 382.267, p = .458,df = 380, GFI = .812, AGFI = .770 และ RMR = .017 ฉบับ B ให้ค่า (+,c)('2) =388.677, p = .481, df = 388, GFI = .808, AGFI = .772 และ RMR = .018 และฉบับ Cให้ค่า (+,c)('2) = 384.816, p = .479, df = 384, GFI = .810, AGFI = .770 และRMR = .016 2. แบบสอบฉบับ A และ B มีความเท่าเทียมกันของเนื้อหา แต่มีความแตกต่างจากฉบับ Cโดยโมเดลโครงสร้างเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์เรื่องเศษส่วน มีความไม่แปรเปลี่ยนของรูปแบบโมเดลระหว่างแบบสอบทั้ง 3 ฉบับ ซึ่งให้ค่า (+,c)('2) = 1170.122, df = 1137,p = .241, GFI = .808, RMSEA = .016, RMR = .016 และ (+,c)('2)/df = 1.029มีความไม่แปรเปลี่ยนของค่าพารามิเตอร์เมทริกซ์สัมประสิทธิ์การถดถอยของตัวแปรสังเกตได้บนตัวแปรภายนอกแฝงของแบบสอบฉบับ A และ B แต่มีความแปรเปลี่ยนกับแบบสอบฉบับ Cโดยให้ค่า (+,c)('2) = 1207.337, df = 1163, p = .178, GFI = .808, RMSEA = .019,RMR = .016