การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบประเด็นสำคัญของกฎหมาย(legal issues) จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาที่เป็นส่วนราชการของไทยกับที่เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐทั้งของไทยและของต่างประเทศ นำเสนอรูปแบบกฏหมายสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐและนำเสนอรูปแบบกฏหมายมหาวิทยาลัยราชภัฏในกำกับของรัฐ โดยกลุ่มตัวอย่างที่ได้เลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้บริหารระดับสูงของสถาบันราชภัฏ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์สาระ (ContentAnalysis) ประยุกต์เทคนิคของคริปเพนดอร์ฟ (Krippendorff) นำผลที่ได้ตามเดนโดรแกรม(Dendrogram) ไปสร้างรูปแบบกฏหมายสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐและรูปแบบกฏหมายมหาวิทยาลัยราชภัฏในกำกับของรัฐ และตรวจสอบประเมินจากการประชุมผู้ทรงคุณวุฒิ ผลการวิจัยพบว่า 1. ประเด็นสำคัญของกฏหมายจัดตั้งมหาวิทยาลัย ที่เปรียบเทียบการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยที่เป็นส่วนราชการยังคงปฏิบัติตามระเบียบกลางอยู่ภายใต้อำนาจบังคับบัญชาจำนวนสมาชิกในสภามหาวิทยาลัยมีมาก ส่วนมหาวิทยาลัยในกำกับปฏิบัติตามกฏเกณฑ์ที่ออกได้เองอยู่ภายใต้อำนาจกำกับดูแลและจำนวนสมาชิกในสภามหาวิทยาลัยมีน้อย 2. รูปแบบกฏหมายสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ นำเสนอ 3 รูปแบบ ได้แก่รูปแบบที่ 1 องค์กรมหาชนอิสระแบบเต็มรูป สภาเป็นนิติบุคคล กำหนดนโยบายและทิศทางมหาวิทยาลัย กำหนดคุณสมบัติและคัดสรรอธิการบดีและทำสัญญาจ้างอธิการบดี อธิการบดีเป็นผู้ประสานกับสภาโดยตรง รูปแบบที่ 2 สภานโยบายเชิงบริหาร สภาคัดสรรอธิการบดีแต่งตั้งอธิการบดีเป็นผู้บริหารจัดการมหาวิทยาลัยแบบ CEO รูปแบบที่ 3 แบบราชการที่ยืดหยุ่นและคล่องตัว อิสระทุกด้านยกเว้นการบริหารงานบุคคลที่ต้องทำตามระบบราชการ 3. รูปแบบกฏกมายมหาวิทยาลัยราชภัฏในกำกับของรัฐ นำเสนอ 3 รูปแบบทำนองเดียวกับกฏหมายสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ แต่มหาวิทยาลัยราชภัฏมีจุดเน้นเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น และความเข้มแข็งของชุมชน จึงแตกต่างกันที่หลักการหรืออุดมการณ์ วัตถุประสงค์และองค์ประกอบของสภามหาวิทยาลัยและการใช้อำนาจกำกับดูแล