การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าศิลปะแกะสลักไม้ในไอไตรภาคอีสานตอนล่าง ของผู้เชี่ยวชาญ อาจารย์ และนักศึกษาระดับปริญญาตรีโปรแกรมวิชาศิลปศึกษา และโปรแกรมวิชาศิลปกรรม สถาบันราชภัฏอุบลราชธานีใน 4 ด้าน คือ คุณค่าทางภูมิปัญญาแห่งชุมชน คุณค่าต่อวิถีชีวิตและชุมชน คุณค่าทางประวัติศาสตร์ และคุณค่าทางการศึกษา กลุ่มประชากร และตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญงานศิลปะแกะสลักไม้ 6 คน อาจารย์โปรแกรมวิชาศิลปกรรม 8 คน และนักศึกษาโปรแกรมวิชาศิลปกรรม ระดับปริญญาตรี 117 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างสำหรับผู้เชี่ยวชาญและแบบสอบถามสำหรับอาจารย์ และนักศึกษา ซึ่งเป็นแบบตรวจสอบรายการ แบบประมาณค่า และแบบปลายเปิด วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต ((X))ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัยปรากฏว่า 1. ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นช่างพื้นบ้านส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่า ศิลปะแกะสลักไม้ในหอไตรฯ เป็นงานศิลปะเชิงช่างของช่างพื้นบ้านอีสานตอนล่างที่สร้างสรรค์ขึ้นจากความเชื่อศรัทธาในพระพุทธศาสนา แสดงถึงภูมิปัญญาของช่าง และเอกลักษณ์ของงานศิลปะเชิงช่างอีสานตอนล่าง จากรูปแบบ เนื้อหา เรื่องราวและลวดลาย ที่เกิดจากการผสมผสานรูปแบบทางศิลปะระหว่างสกุลช่างบางกอก กับสกุลช่างพื้นบ้าน สะท้อนถึงวิถีชีวิตวิถีสังคม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ประวัติศาสตร์ของชุมชน และมีคุณค่าควรแก่การศึกษาเพื่อธำรงรักษาไว้ซึ่งความเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ดีงามของชุมชน และของชาติ 2. ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นนักวิชาการส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่าศิลปะแกะสลักไม้ฯเป็นงานสร้างสรรค์ทางภูมิปัญญาเพื่อสนองความเชื่อในพระพุทธศาสนา แสดงออกถึงภูมิปัญญาในการคิด การแก้ปัญหาทั้งด้านการออกแบบ ด้านวัสดุ และด้านเครื่องมือ สะท้อนถึงวิธีการดำเนินชีวิตตามแนวพระพุทธศาสนาและจารีตประเภณีเฉพาะถิ่นดั้งเดิม เป็นเครื่องเชื่อมโยงและสร้างความผูกพันของคนในชุมชน มีสาระที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์ของชุมชนและประวัติศาสตร์ด้านศิลปะเชิงช่างท้องถิ่น เป็นมรดกและขุมทรัพย์ทางภูมิปัญญาที่มีคุณค่าแก่การศึกษา 3. อาจารย์ และนักศึกษามีความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าของงานศิลปะแกะสลักไม้ทั้ง 4 ด้าน คือคุณค่าทางภูมิปัญญาแห่งชุมชน คุณค่าต่อวิถีชีวิต และชุมชน คุณค่าทางประวัติศาสตร์ และคุณค่าทางการศึกษา อยู่ในระดับมาก นอกจากนี้ผู้เชี่ยวชาญ อาจารย์และนักศึกษาโปรแกรมวิชาศิลปกรรมได้เสนอแนะว่าศิลปะแกะสลักไม้ในไอไตรภาคอีสานตอนล่างเป็นศิลปะที่ควรค่าแก่การศึกษาและการอนุรักษ์ควรมีการนำเข้าสู่กระบวนการศึกษาในสถาบันการศึกษาระดับต่าง ๆ โดยจัดกิจกรรมการเรียนการสอนให้เหมาะสม ให้ผู้เรียนและเยาวชนได้เห็นคุณค่า และความสำคัญ มีความสำนึกและตระหนักในการอนุรักษ์และสืบทอดต่อไป