~bวัตถุประสงค์~b การวิจัยนี้เป็นการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของรูปร่างและสัดส่วนของฟันหน้าบนและโครงสร้างของใบหน้า ซึ่งความสัมพันธ์ที่นำมาวิเคราะห์ในการวิจัยนี้ได้แก่ ความสัมพันธ์ของฟันตัดกลางบน, กรอบใบหน้าและความโค้งของขากรรไกรบน, อัตราส่วนความกว้างต่อความสูงของฟันตัดกลางบน, อัตราส่วนความกว้างที่ลดหลั่นในการเรียงตัวของฟันหน้าบนเมื่อมองในแนวหน้าตรง และค่ามุมที่เกิดจากเส้นฐานจมูกและเส้นที่ลากจากฐานจมูกถึงปลายริมฝีปากเมื่อมองทางด้านข้าง ~bวัสดุและวิธีการ~b ตัวอย่างในการวิจัยนี้มาจากนิสิตและนักเรียนผู้ช่วยจากคณะทันตแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จำนวน 101 คน เป็นชาย 27 คน หญิง 74 คนอายุเฉลี่ย 20.10 ปี ทำการวิจัยโดยถ่ายรูปด้านหน้าตรงและด้านข้าง พิมพ์ปากขากรรไกรบนแล้วถ่ายรูปด้านหน้าตรงและด้านสบฟันของแบบหล่อ จากนั้นโอนข้อมูลเข้าคอมพิวเตอร์แล้วทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต่างๆ โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่พัฒนาขึ้นเอง ~bผลการวิจัย~b พบว่าการเปรียบเทียบกรอบรูปใบหน้ากับกรอบรูปฟันตัดกลางบนมีความเหมือนกันในกลุ่ม H (การใช้อัตราขยายที่ทำให้ขนาดเท่ากันในแนวนอนมาขยายในแนวตั้ง)แต่ในกลุ่ม V (การใช้อัตราขยายที่ทำให้ขนาดเท่ากันแนวตั้งมาขยายแนวนอน) พบว่าไม่แตกต่างจากความคล้ายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P(+,ฃ)0.05) ส่วนการเปรียบเทียบกรอบรูปฟันกับส่วนโค้งขากรรไกรพบว่ามีความคล้ายกันทั้งในกลุ่ม H และกลุ่ม V และการเปรียบเทียบส่วนโค้งขากรรไกรกับกรอบรูปหน้าพบว่ามีความคล้ายกันในกลุ่ม H แต่ในกลุ่ม V พบว่าไม่แตกต่างจากความคล้ายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการขยายวัตถุเพื่อให้ได้พื้นที่ในการทับกันมากที่สุดพบว่า อัตราส่วนที่เหมาะสมในการขยายกรอบรูปฟันเมื่อเปรียบเทียบกับกรอบรูปใบหน้าไปทางแนวนอนได้ค่าเฉลี่ยเป็น 14.13(+,ฑ)1.6การขยายในแนวตั้งได้ค่าเฉลี่ย 10.89(+,ฑ)1.51 อัตราส่วนที่เหมาะสมในการขยายรูปฟันเมื่อเปรียบเทียบกับรูปส่วนโค้งขากรรไกรไปทางแนวนอนได้ค่าเฉลี่ย 5.05(+,ฑ)0.46และการขยายในแนวตั้งได้ค่าเฉลี่ย 3.16(+,ฑ)0.36 อัตราส่วนที่เหมาะสมในการขยายรูปส่วนโค้งของขากรรไกรเมื่อเปรียบเทียบกับกรอบใบหน้าไปทางแนวนอนได้ค่าเฉลี่ย2.89(+,ฑ)0.29 การขยายในแนวตั้งได้ค่าเฉลี่ย 3.42(+,ฑ)0.37 ในการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของอัตราส่วนความกว้างต่อความยาวของฟันตัดกลางบนในแนวกว้างต่อแนวยาวพบว่าอัตราส่วนความกว้างต่อความสูงเฉลี่ยอยู่ที่ 0.83(+,ฑ)0.08 ในการวิเคราะห์อัตราส่วนความกว้างของฟันที่ลดหลั่นในการเรียงตัวของฟัน 6 ซี่หน้าบนได้ประมาณ 0.77:1:1.44:1.44:1:0.8 และในการวิเคราะห์หามุมที่เกิดจากเส้นฐานจมูกกับเส้นที่ลากจากฐานจมูกถึงปลายริมฝีปากบน ได้ค่ามุมเฉลี่ย 91.02(+,ฑ)9.45 องศา ~bสรุป~b ผลจากการวิจัยแสดงให้เห็นว่ากรอบรูปร่างของฟันตัดกลางบนกับกรอบใบหน้ามีความเหมือนกัน ส่วนกรอบรูปร่างฟันกับส่วนโค้งของขากรรไกรและส่วนโค้งขากรรไกรกับกรอบใบหน้ามีความคล้ายกันและกรอบเค้าโครงทั้งสามมีความสัมพันธ์เป็นอัตราส่วนซึ่งกันและกัน ผลจากการวิจัยนี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในงานทันตกรรมเพื่อความงามได้