การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเครียดในบทบาท และความพร้อมในการเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพา 2) เพื่อเปรียบเทียบความเครียดในบทบาทของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพา โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล จำนวนครั้งที่ได้รับการเยี่ยม ความพร้อมในการเป็นผู้ดูแล (ตามแนวคิด Preparedness ของArchbold และ Stewart, 1986, 1993) และ 3) เพื่อศึกษาความเครียดในบทบาทจากมุมมองของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีความเครียดในบทบาทสูง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดสุโขทัย ที่อยู่ในโครงการเยี่ยมบ้านของโรงพยาบาลสุโขทัย จำนวน 100 ครอบครัว เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบวัดความเครียดในบทบาทของผู้ดูแลผู้สูงอายุและแบบวัดความพร้อมในการเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุ ได้รับการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาและวิเคราะห์ค่าความเที่ยงของแบบวัดโดยหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค มีค่าเท่ากับ .95 และ .85 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติt-test และ One Way ANOVA ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้ดูแลผู้สูงอายุมีความเครียดในบทบาทโดยรวมอยู่ในระดับเล็กน้อยและมีความพร้อมในการเป็นผู้ดูแลโดยรวมอยู่ในระดับเล็กน้อย 2. เพศชาย และเพศหญิง มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 3. ระดับอายุ ที่ต่างกัน มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 4. ระดับการศึกษา ที่ต่างกัน มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสิติ 5. ผู้ดูแลที่มีรายได้ไม่เพียงพอ มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทโดยรวม มากกว่าผู้ดูแลในกลุ่มที่มีรายได้พอใช้บ้างไม่พอใช้ย้างและผู้ดูแลในกลุ่มที่มีรายได้พอใช้หรือมีรายได้เหลือเก็บ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 6. ผู้ดูแลที่มีความพร้อมในการเป็นผู้ดูแลในระดับที่ต่ำ มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทโดยรวมสูงกว่ากลุ่มผู้ดูแลที่มีความพร้อมในการเป็นผู้ดูแลในระดับที่สูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 7. ผู้ดูแลที่ได้รับการเยี่ยมที่มากครั้ง มีค่าเฉลี่ยความเครียดในบทบาทรวมในระดับที่สูงกว่ากลุ่มผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ได้รับการเยี่ยมที่น้อยครั้ง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 8. การศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพจากมุมมองของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีความเครียดในบทบาทสูงพบว่า ความเครียดในบทบาทมีประเด็นหลักครบทั้ง 9 ด้านตามกรอบแนวคิด