ปัจจุบันการแพร่ระบาดของสารเสพติดในสถานศึกษามีแนวโน้มสูงขึ้น หากนักเรียนใช้สารเสพติดแล้วการช่วยเหลือแก้ไขทำได้ยาก จึงควรมุ่งเน้นการดำเนินการด้านการป้องกันการใช้สารเสพติดเป็นหลัก การศึกษาเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคิดเห็นของครู นักเรียนและปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการดำเนินงานป้องกันสารเสพติดในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสิงห์บุรี กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และปีที่ 6 จำนวน 412 คน และ 731 คน ตามลำดับที่ได้รับการสุ่มเลือกด้วยวิธี Multistage cluster sampling จากครู และนักเรียนทั้งหมดในสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสิงห์บุรี เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามชนิดตอบเอง ระหว่างเดือนธันวาคม 2545 ถึงเดือนมกราคม 2546 ครูตอบกลับ 324 คน(ร้อยละ 87.6) และนักเรียนตอบกลับ 731 คน (ร้อยละ 100) วิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลโดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด-สูงสุด ค่ามัธยฐาน และ Chi-Square test ผลการศึกษาพบว่า ครูให้ความสำคัญต่อการดำเนินงานป้องกันสารเสพติดในสถานศึกษาในระดับค่อนข้างมาก ขณะที่การปฏิบัติจริงอยู่ในระดับปานกลางถึงมากแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ครูส่วนใหญ่ให้ความสำคัญและปฏิบัติมากในด้านการลดปัจจัยเสี่ยงและการบริหารจัดการ ส่วนด้านการช่วยเหลือแก้ไขและด้านระบบข้อมูลมีการให้ความสำคัญและปฏิบัติค่อนข้างน้อย การวิเคราะห์ในรายละเอียดพบว่าปัจจัยส่วนบุคคลคือ ระดับการศึกษา การอบรมเกี่ยวกับสารเสพติด และลักษณะโรงเรียนมีความสัมพันธ์กับความคิดเห็นของครู โดยครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาเห็นว่าโรงเรียนให้ความสำคัญและปฏิบัติสูงกว่าครูโรงเรียนประถมศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)เฉพาะการให้ความสำคัญด้านการบริหารจัดการ ด้านระบบข้อมูล ด้านการช่วยเหลือแก้ไขและด้านการบริหารจัดการต่อการปฏิบัติจริง ส่วนนักเรียนพบว่า นักเรียนเห็นว่าโรงเรียนมีการดำเนินงานป้องกันสารเสพติดในระดับปานกลาง โดยด้านการจัดกิจกรรมส่งเสริมและป้องกันนักเรียนเห็นว่ามีการดำเนินงานมากกว่าด้านจัดกิจกรรมช่วยเหลือนักเรียนสอดคล้องกับความคิดเห็นของครู การวิเคราะห์ในรายละเอียดพบว่าเพศ ผลการศึกษาจำนวนครูและนักเรียน มีความสัมพันธ์กับความคิดเห็นของนักเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เห็นว่าโรงเรียนมีการดำเนินงานสูงกว่าโรงเรียนประถมศึกษา การศึกษาครั้งนี้ แสดงให้เห็นแนวทางในการพัฒนาการดำเนินงานป้องกันสารเสพติดในสถานศึกษาโดยการให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงานในสถานศึกษา และควรปรับปรุงหลักสูตรการอบรมเกี่ยวกับสารเสพติดให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น