ปัจจุบันวิชาชีพการประเมินราคาทรัพย์สิน เป็นวิชาชีพที่เข้ามามีบทบาทสำคัญและได้รับการยอมรับจากสถาบันการเงิน นักลงทุน เจ้าของที่ดิน ผู้พัฒนาโครงการมากขึ้นโดยเฉพาะตลาดธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ เพราะไม่ว่าจะเป็นการลงทุน การร่วมทุน การจำนองการซื้อ-ขาย ฯลฯ จำเป็นต้องมีผู้ประเมินราคาอิสระให้ความเห็นเกี่ยวกับมูลค่าทรัพย์สินเนื่องจากในการดำเนินการใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอสังหาริมทรัพย์มีความจำเป็นต้องทราบมูลค่าของทรัพย์สินเป็นข้อมูลพื้นฐานทุกครั้ง ดังนั้นการประเมินราคาทรัพย์สินจึงมีความสำคัญต่อทั้งภาครัฐและภาคเอกชน รวมถึงประชาชนทั่วไป และเหตุผลสำคัญอีกประการหนึ่งคือการประเมินราคาทรัพย์สินมีความสัมพันธ์ต่อที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นปัจจัย 4 ของชีวิตในการศึกษาครั้งนี้จึงดำเนินการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการประเมินราคาทรัพย์สินตามมาตรฐานสากล สำหรับทรัพย์สินที่อยู่อาศัยประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัย ในเขตกรุงเทพมหานคร ดังนั้นการดำเนินการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การศึกษาเพื่อศึกษาวิธีการประเมินราคาตามมาตรฐานสากลและกระบวนการปฏิบัติงาน การประเมินราคาที่เหมาะสมสำหรับทรัพย์สินประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัย ศึกษาตัวแปรที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการประเมินราคาทรัพย์สินแต่ละวิธี ศึกษาปัญหาของการปฏิบัติงานการประเมินราคาแต่ละวิธี รวมถึงศึกษาความแตกต่างของมูลค่าทรัพย์สินในการดำเนินการประเมินราคาในแต่ละวิธี ซึ่งผู้วิจัยดำเนินการศึกษา โดยการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างผู้เชี่ยวชาญในวิชาชีพการประเมินราคาทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเป็นตัวแทนในการศึกษา และดำเนินการสัมภาษณ์ เพื่อให้ได้มาซึ่งแนวคิดทฤษฎี และการปฏิบัติงาน รวมถึงการค้นคว้าศึกษาจากเอกสาร ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องและทำการตรวจสอบจากกลุ่มตัวอย่างรายงานการประเมินราคาทรัพย์สินประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัยที่ผ่านการพิจารณาจากสมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย (The ValuersAssociation of Thailand) และ/หรือ สมาคมนักประเมินราคาอิสระไทย (Thai Valuers Association) และ/หรือ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์(Securities and Exchange Commission) โดยศึกษาระดับราคาบ้าน 3 ระดับ ได้แก่บ้านระดับราคาสูง ราคา 6,100,000-8,000,000 บาทต่อหลัง บ้านระดับราคาปานกลาง-สูงราคา 4,100,000-6,000,000 บาทต่อหลัง บ้านระดับราคาปานกลาง ราคา 2,100,000-4,000,000 บาทต่อหลัง จากการศึกษาพบว่าในการประเมินราคาทั้ง 3 วิธี ได้แก่ 1.วิธีเปรียบเทียบข้อมูลตลาด2.วิธีคิดจากต้นทุน 3.วิธีคิดจากรายได้ สำหรับการประเมินราคาทรัพย์สินที่อยู่อาศัยประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัย มีการใช้วิธีการประเมินราคา 2 วิธี ได้แก่ วิธีเปรียบเทียบข้อมูลตลาด และวิธีคิดจากต้นทุน ในการวิเคราะห์หามูลค่าทรัพย์สิน ซึ่งทั้ง 2 วิธีเป็นที่ยอมรับในการปฏิบัติงานการประเมินราคา สำหรับตัวแปรที่มีผลกระทบต่อมูลค่าทรัพย์สินมากเป็นอันดับ 1 เป็นตัวแปรเดียวกันทั้ง 2 วิธี คือ ทำเลที่ตั้งของทรัพย์สิน ในอัตราร้อยละ 75 และการบำรุงรักษาเป็นอันดับที่ 2 ในอัตราร้อยละ 62.5 และ 50.0 ตามลำดับและผลการศึกษาค่าความแตกต่างของมูลค่าทรัพย์สินประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัย พบว่าในวิธีการประเมินราคาแต่ละวิธีให้ผลสรุปของมูลค่าทรัพย์สินที่แตกต่างกัน ซึ่งสัดส่วนความแตกต่างเปรียบเทียบระหว่างวิธีเปรียบเทียบข้อมูลตลาด และวิธีคิดจากต้นทุนอยู่ระหว่าง 5.4-10.0 เปอร์เซ็นต์ ในการดำเนินการศึกษาครั้งนี้ สรุปได้ว่าการปฏิบัติงานการประเมินราคาทรัพย์สินในประเทศไทย สำหรับทรัพย์สินประเภทบ้านเดี่ยวพักอาศัยใช้วิธีเปรียบเทียบข้อมูลตลาดเป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุดโดยวิธีดังกล่าวเป็นวิธีที่สามารถสะท้อนมูลค่าตลาดของทรัพย์สินได้เหมาะสม ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีการประเมินราคาที่กล่าวว่า วิธีเปรียบเทียบข้อมูลตลาดใช้กับทรัพย์สินประเภทบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮ้าส์ อาคารพาณิชย์ และห้องชุดพักอาศัยเป็นต้น และสอดคล้องกับแนวคิดของผู้เชี่ยวชาญทั้ง 8 ท่าน และใช้วิธีคิดจากต้นทุนเป็นวิธีตรวจสอบความถูกต้อง รวมถึงสัดส่วนค่าความแตกต่างจากการเปรียบเทียบวิธีการประเมินราคาทั้ง 2 วิธีข้างต้น เป็นช่วงความแตกต่างที่ยอมรับได้ในวิชาชีพการประเมินราคาทรัพย์สิน การดำเนินการศึกษาครั้งนี้มีข้อจำกัดหลายปัจจัย ได้แก่ เรื่องของข้อมูล เวลา และตัวอย่างรายงานการประเมินราคา เป็นต้น ดังนั้นในการศึกษาครั้งต่อไป ควรทำการศึกษาถึง1.ความสำคัญของฐานข้อมูล ว่าส่งผลกระทบอย่างไรต่อมูลค่าทรัพย์สิน เนื่องจากการประเมินราคาทรัพย์สินสิ่งที่สำคัญในการวิเคราะห์หามูลค่านอกเหนือจากประเภททรัพย์สิน และวัตถุประสงค์ในการนำไปใช้ ข้อมูลตลาดเป็นปัจจัยที่สำคัญยิ่งประการหนึ่ง 2.ควรให้ความสำคัญต่อตัวแปรในด้านกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติการผังเมือง พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร และกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ที่ส่งผลกระทบต่อมูลค่าทรัพย์สิน 3.หน่วยงานราชการควรอำนวยความสะดวกในด้านข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการประเมินราคาทรัพย์สิน สำหรับสมาชิกสมาคมวิชาชีพทั้ง 2 สมาคม หรือเจ้าหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์สิน เพื่อเป็นการพัฒนาวิชาชีพให้ก้าวหน้าในอีกระดับหนึ่ง