เกาะสีชังเป็นชุมชนประมงเล็ก ๆ ธรรมชาติสวยงามจึงเป็นสถานที่เสด็จประภาส และที่ประทับระหว่าง รัชกาลที่ 4-6และที่พักเรือตามธรรมชาติมาแต่โบราณเป็นจุดรวมเส้นทางเดินเรือค้าขายกับเมืองจีนตั้งแต่สมัยอยุธยา แต่เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมและแผนพัฒนาพื้นที่ชายฝั้งทะเลตะวันออก ทำให้เกิดโครงการท่าเรือน้ำลึกสีชัง และการพัฒนาการท่องเที่ยวส่งผลให้มีแรงงานต่างถิ่นเข้ามาอาศัยในพื้นที่ เกิดการแออัด และขาดแคลนสาธารณูปโภค-สาธารณูปการ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของที่อยู่อาศัยบนเกาะสีชัง การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบต่อที่อยู่อาศัยเพื่อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาที่อยู่อาศัยบนเกาะสีชัง ให้แก่หน่วยงานของภาครัฐและภาคเอกชนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยใช้วิธีรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสาร และข้อมูลปฐมภูมิจากการสำรวจ ภาคสนามโดยการสังเกตและถ่ายภาพการสอบถามประชากรด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิตามสัดส่วนของกลุ่มตัวอย่างพร้อมทั้งการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น นักวิชาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ ผลการวิจัย พบว่า ปัจจุบันบนเกาะสีชังมีที่อยู่อาศัยจำนวนทั้งสิ้น 1,667 หน่วย แยกเป็นที่อยู่อาศัยของ ราชการ 203 หน่วยและที่อยู่อาศัยของประชาชนทั่วไป ซึ่งประกอบด้วย บ้านพักชาวชุมชน1,367 หลังคาเรือน, บ้านเช่าและห้องเช่า 97 หน่วย ส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้ชั้นเดียวที่มีสภาพเก่า และแออัด โดยเฉพาะบริเวณริมทะเลแปลงที่ดินมีขนาดเล็กประมาณ 26-50 ตารางวา มีพื้นที่ใช้สอยประมาณ51-100 ตารางเมตร ประชากร ส่วนใหญ่มีภูมิลำเนาเดิมบนเกาะสีชังจบการศึกษาระดับประถมศึกษา มีฐานะปานกลาง ปัญหาในการอยู่อาศัยที่สำคัญ คือ การขาดแคลนน้ำในการอุปโภค-บริโภค เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นหินและไม่มีแหล่งน้ำธรรมชาติ รองลงมาคือปัญหาไม่มีถังบำบัดน้ำเสีย ปัญหาขยะ และขาดกรรมสิทธิ์ที่ดินผลกระทบจากท่าเรือน้ำลึกต่อที่อยู่อาศัย คือ การจัดเก็บภาษี การจ้างงาน และธุรกิจบ้านเช่ามลภาวะในทะเลและในอากาศเสีย พื้นที่การทำประมงและขาดแคลนน้ำส่วนผลกระทบจากการท่องเที่ยว คือ อาชีพบริการนักท่องเที่ยวและรายได้จากนักท่องเที่ยว เพิ่มปริมาณขยะและน้ำเสียขาดแคลนน้ำและไฟฟ้าขาดแคลนแรงงานประมง จากการวิเคราะห์พบว่าการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยเกิดจากสาเหตุสำคัญ 2 ประการ คือ (1) การเปลี่ยน แปลงตามธรรมชาติจำนวนประชากรและที่อยู่อาศัยเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติส่งผลให้เกิดปัญหาที่อยู่อาศัย ทรุดโทรม แออัด และรุกล้ำที่สาธารณะ เช่น ริมทะเล และชายเขา(2) การเปลี่ยนแปลงจากกิจกรรมการพัฒนา การท่องเที่ยว และท่าเรือน้ำลึกและการขนถ่ายสินค้า ทำให้มีแรงงานต่างถิ่นเข้ามาอาศัยบนเกาะจำนวนมากมีการก่อสร้างห้องแถวห้องชุดพักอาศัย และอาคารพาณิชย์พักอาศัยเพิ่มขึ้นดัดแปลงที่อยู่อาศัยเปลี่ยนเป็น ร้านค้าและห้องเช่า รวมทั้งเปลี่ยนการใช้ที่พักแรมนักท่องเที่ยวเป็นห้องเช่าส่งผลให้เกิดปัญหาความหนาแน่นของจำนวนประชากรและที่อยู่อาศัยที่อยู่อาศัยไม่เหมาะสมกับสภาพเกาะ และการขาดแคลนสาธารณูปโภค- สาธารณูปการ การวิจัยครั้งนี้ค้นพบประเด็นที่สำคัญคือ มีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรและที่อยู่อาศัยแรงงาน ต่างถิ่นที่อยู่อาศัยมีลักษณะไม่เหมาะสมกับสภาพเกาะ และที่อยู่อาศัยบริเวณริมถนนเปลี่ยนเป็นร้านค้าและมีอาคารพาณิชย์พักอาศัยเพิ่มมากขึ้น โดยได้เสนอแนะแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยบนเกาะสีชังให้เหมาะสมกับสมรรถนะในการรองรับของเกาะเพื่อรองรับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และการประมงในอนาคตดังนี้คือ (1) เร่งทำการศึกษาสมรรถนะในการรองรับจำนวนประชากรและที่อยู่อาศัยบนเกาะสีชังอย่างรีบด่วน (2) ควบคุมการก่อสร้างและดัดแปลงที่อยู่อาศัยให้เหมาะสมกับสภาพเกาะ (3) ปรับปรุงที่อยู่อาศัยของชาวชุมชนให้มีสภาพดีขึ้น เช่น ที่กักเก็บน้ำฝน ที่บำบัดน้ำเสีย และ(4) การพัฒนาชุมชน เช่น แหล่งน้ำ ไฟฟ้า ขยะ อาชีพ และคุณภาพประชากร