การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปรับตัวและปัจจัยที่มีผลต่อการปรับตัวของแรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่าในอำเภอแม่สายจังหวัดเชียงราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์แรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่า จำนวน 570 คนที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สายตั้งแต่ 2 ปีแต่ไม่เกิน 20 ปีด้วยแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ผลการศึกษาการปรับตัวของแรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สาย พบว่า แรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่าปรับตัวได้ปานกลาง เมื่อแบ่งตามระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สาย 2-7 ปี,8-13 ปี และ 14-19 ปี ก็พบว่าแรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่ามีการปรับตัวเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สาย การวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุแบบขั้นตอนเพื่อแสดงปัจจัยที่มีผลต่อการปรับตัวของแรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่าพบว่าตัวแปรอิสระที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของแรงงานผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติชาวพม่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเรียงตามลำดับความสำคัญได้แก่ อาชีพ ระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สาย รายได้ การศึกษา ประสบการณ์การย้ายถิ่นสถานภาพสมรส (หม้าย หย่า แยกและสมรสแต่ไม่ได้อยู่กับคู่สมรส) และการติดต่อกับบ้านเกิด โดยตัวแปรทั้งหมดสามารถอธิบายความแปรปรวนของการปรับตัวได้ร้อยละ 22.1