วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มุ่งศึกษาถึงพัฒนาการขององค์กรปกครองท้องถิ่น ในรูปของ "เทศบาล" ที่เกิดขึ้นภายใต้กระบวนการปฏิวัติสยาม 2475 จนถึง การรัฐประหารของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ใน พ.ศ.2500 รวมทั้งผลกระทบ ของการจัดการเทศบาลต่อบทบาทของอำนาจท้องถิ่นในเขตเทศบาล จากการศึกษาพบว่า พัฒนาของเทศบาลสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ คือ ระยะแรกเป็นระยะกำเนิดและก่อตัวของเทศบาล (พ.ศ.2476-2480) ภายใต้ แนวความคิดในการจัดการปกครองของคณะราษฎร ที่ต้องการให้เทศบาลมีส่วนในการ ฝึกฝนราษฎรให้เข้าใจวิธีการปกครองแบบใหม่ตามระบอบรัฐธรรมนูญ รูปแบบของเทศ บาลในระยะนี้จึงมีลักษณะแบบ สภา-นายกเทศมนตรี ที่สภามีอำนาจเข้มแข็ง ระยะที่ สอง เป็นระยะที่รัฐเร่งพัฒนาเทศบาลและแก้ปัญหาความอ่อนแอของฝ่ายบริหาร ให้ เอื้อประโยชน์ต่อการบำรุงท้องถิ่นตามนโยบายสร้างชาติของจอมพล ป.พิบูลสงคราม (พ.ศ.2481-2487) จึงมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบของเทศบาลเป็นแบบคณะกรรมการ เพื่อให้ฝ่ายบริหารมีอำนาจเข้มแข็ง และในระยะที่สาม เป็นระยะของการชลอตัวและ การเสื่อมถอยของเทศบาล ภายใต้บรรยากาศทางการเมืองหลังการรัฐประหาร (พ.ศ. 2490-2500) ที่รัฐพยายามควบคุมเทศบาล โดยการให้ข้าราชการประจำเข้า มามีบทบาท และควบคุมการดำเนินงานภายในเทศบาลมากขึ้น ลักษณะเหล่านี้ส่งผล กระทบให้เทศบาลมีความเป็นอิสระน้อยลง และสร้างความอ่อนแอให้กับเทศบาลในการ ปกครองตนเอง การจัดการปกครองท้องถิ่นที่เกิดขึ้นได้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อกลุ่มอำนาจ ท้องถิ่นต่างๆ ที่อยู่นอกระบบราชการให้สามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดสรรทรัพ- ยากรภายในท้องถิ่นอย่างเป็นทางการครั้งแรก ผ่านกระบวนการเลือกตั้งและการ แต่งตั้งจากรัฐบาล ซึ่งทำให้กลุ่มอำนาจท้องถิ่นเหล่านี้กลายเป็นกลุ่มอำนาจใหม่ ที่มีความสำคัญขึ้นมาควบคู่กับกลุ่มอำนาจในระบบราชการเดิม