สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเป็นผู้มีบทบาทอย่างยิ่งในการกำหนดนโยบายและสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ พระองค์ได้ทรงใช้วาทศิลป์ในพระราชสาส์น ทั้งนี้โดยมีราชทูต ขุนนางและบาทหลวง เป็นผู้แทนของพระองค์ในการเชื่อมสัมพันธ์ไมตรีระหว่างประเทศ สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเป็นผู้มีความสามารถเชิงวาทศิลป์เป็นเลิศ ดังที่เห็นได้จากพระองค์ทรงสามารถใช้วาทศิลป์เปลี่ยนประเด็นจากการใช้ศาสนาเป็นเครื่องต่อรองทางการทูตของฝ่ายฝรั่งเศสมาเป็นการค้าได้สำเร็จ ทั้งนี้บรรดาราชทูตและขุนนางในราชสำนัก คือ บุคคลสำคัญผู้สนองพระบรมราชโองการ นอกจากการสนองพระราชโชบายทางการทูตโดยตรงแล้ว ราชทูตและขุนนางในราชสำนักไทยเองก็เป็นผู้ที่มีความสามารถในการใช้วาทะเช่นว่านี้ ก่อให้เกิดความเจริญทั้งในด้านการเมืองการปกครอง ศาสนา และการค้าด้วยเช่นกัน บาทหลวง เป็นผู้ที่มีบทบาทในด้านศาสนาในระยะแรกของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ ต่อมาบาทหลวงก็มีบทบาทในทางการทูตในระยะปลายความสัมพันธ์ อันเห็นได้จากการเป็นตัวแทนของสมเด็จพระนารายณ์เพื่อเจริญสัมพันธ์ไมตรีระหว่างประเทศ แต่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศได้ยุติลง อันเนื่องมาจากกบฎของพระเพทราชา ความสามารถในการใช้วาทศิลป์ของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช วาทศิลป์ของราชทูตขุนนางและบาทหลวงของฝ่ายไทย ก่อให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศ การเมือง การปกครองศาสนา และการค้า