การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวแปรที่มีผลต่อขวัญในการปฏิบัติงานของครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนที่ปฏิบัติงานใน 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ระหว่างกลุ่มที่มีภูมิหลังต่างกัน ในเรื่องอายุ เพศ วุฒิการศึกษา ศาสนา และภูมิลำเนา 7 ด้าน คือ ด้านลักษณะและสภาพการปฏิบัติงาน ด้านค่าจ้าง เงินเดือน และผลประโยชน์เกื้อกูล ด้านความสัมพันธ์กับชุมชนและเพื่อนร่วมงาน ด้านการบังคับบัญชาของผู้บริหารในหน่วยงาน ด้านความมั่นคงปลอดภัยในการทำงาน ด้านการได้รับการยอมรับนับถือ และด้านสถานภาพทางสังคมกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็นครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนใน 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และสตูล จำนวน 328 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิตค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความแปรปรวน 2 ทาง และทดสอบความแตกต่างโดยวิธีการของเชฟเฟ่ ผลการวิจัยพบว่า ครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนใน 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้มีความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวแปรในการปฏิบัติงานทั้ง 7 ด้าน ที่มีผลต่อขวัญในการปฏิบัติงานปานกลาง (X('-)=3.27) โดยมีความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวแปรด้านสถานภาพทางสังคมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (X('-)=3.57) และด้านค่าจ้างเงินเดือน และผลประโยชน์เกื้อกูลมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (X('-)=2.68) เมื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นของครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนใน 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ระหว่างกลุ่มที่มีภูมิหลังต่างกันพบว่าครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนที่มีอายุ และวุฒิการศึกษาแตกต่างกันมีความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวแปรที่มีผลต่อขวัญแตกต่างกัน ส่วนครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนที่มีเพศ ศาสนา ภูมิลำเนาแตกต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวแปรที่มีผลต่อขวัญไม่แตกต่างกัน เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของตัวแปรด้านอายุ เพศ และวุฒิการศึกษากับตัวแปรศาสนา โดยวิธีวิเคราะห์ความแปรปรวน 2 ทาง แล้วพบว่า ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่ตัวแปรระหว่างภูมิลำเนากับศาสนาแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05