การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาและตรวจสอบโมเดลเชิงสาเหตุของความผูกพันต่อองค์กร และการปฏิบัติงาน ตามทฤษฎีความพึงพอใจในงานจากปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอกของ Mottaz กับข้อมูลเชิงประจักษ์ โมเดลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยตัวแปรแฝง 7 ตัว และตัวแปรสังเกตได้ 19 ตัว กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ ครูโรงเรียนมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้รับอัตราการตอบกลับร้อยละ 84.75 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม SPSS ในการหาค่าสถิติพื้นฐาน และใช้โปรแกรมลิสเรลรุ่น 8.1 ในการวิเคราะห์เส้นทางประเภทมีตัวแปรแฝง ผลการวิจัยสรุปได้ว่า โมเดลเชิงสาเหตุของความผูกพันต่อองค์กรและการปฏิบัติงาน มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และโมเดลที่ดีที่สุดคือ โมเดลแบบทางเดียวของความผูกพันต่อองค์กรที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงาน ตามทฤษฎีความพึงพอใจในงานจากปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก อธิบายความแปรปรวนในตัวแปรความผูกพันต่อองค์กรได้ร้อยละ 78.5 และตัวแปรการปฏิบัติงานได้ร้อยละ 39.0 ซึ่งผลการตรวจสอบความตรงของโมเดล มีค่าไค-สแควร์เท่ากับ 76.492, p = .621 ที่องศาอิสระ 81ค่าดัชนีวัดความสอดคล้องเท่ากับ .977 ตัวแปรความผูกพันต่อองค์กรได้รับอิทธิพลทางตรงจากตัวแปรความพึงพอใจในงานจากปัจจัยภายนอก และพฤติกรรมการบริหารงานของผู้บังคับบัญชา และได้รับอิทธิพลทางตรงและทางอ้อมจากตัวแปรปัจจัยบุคคล ปัจจัยองค์กรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนตัวแปรการปฏิบัติงาน ได้รับอิทธิพลทางตรงจากตัวแปรความผูกพันต่อองค์กร และได้รับอิทธิพลทางตรงและทางอ้อมจากตัวแปรความพึงพอใจในงานจากปัจจัยภายใน พฤติกรรมการบริหารงานของผู้บังคับบัญชา ปัจจัยบุคคลและปัจจัยองค์กรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ