กุฏิก่ออิฐถือปูนนี้ เป็นการศึกษาเพื่อทราบถึงพุทธานุญาตที่เกี่ยวกับแนวความคิด รูปแบบ ลักษณะ และองค์ประกอบต่าง ๆ ของกุฏิที่เป็นเสนาสนะสำหรับพักอาศัยของพระภิกษุสงฆ์ในพุทธศาสนาที่มาในพระไตรปิฎก โดยได้เลือกทำการศึกษาเฉพาะกุฏิก่ออิฐถือปูนที่มีลักษณะทางสถาปัตยกรรมไทยเรือนเครื่องก่อ ซึ่งเป็นสิ่งปลูกสร้างในพระอารามหลวงต่าง ๆ ภายในเขตเกาะรัตนโกสินทร์และปริมณฑลใกล้เคียงที่ได้มีการบูรณะปฏิสังขรณ์ในช่วงปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ถึงต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของกุฏิก่ออิฐถือปูนนี้ในส่วนของรูปทรง องค์ประกอบ โครงสร้าง และการตกแต่งต่าง ๆ เมื่อนำมาตรวจสอบกับพุทธานุญาตแล้วปรากฏว่ามีความสอดคล้องกันในทุก ๆ ด้าน และนอกจากนี้ยังได้แฝงไว้ซึ่งระเบียบแบบแผนที่จะช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ถึงฐานุศักดิ์และการใช้งานเสนาสนะให้เหมาะสม ตรงตามวัตถุประสงค์ด้วยการสร้างนัยสำคัญต่าง ๆ เช่น การกำหนดตำแหน่งที่ตั้งรูปทรง ขนาดสัดส่วน และการประดับตกแต่งองค์ประกอบต่าง ๆเช่น ยอดจั่ว ปั้นลม กรอบเช็ดหน้า และซุ้มประตูของหมู่กุฏิ อันเป็นที่พักอาศัยของภิกษุที่มีสมณศักดิ์แตกต่างกันไปเช่น สมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ พระครู และพระทั่ว ๆ ไป เป็นต้น อีกทั้งยังมีการออกแบบวางผังหมู่กุฏิให้มีลักษณะที่แตกต่างกัน ซึ่งสันนิษฐานได้ว่า เป็นการออกแบบเพื่อให้สอดคล้องกับการปฏิบัติธรรมของภิกษุเถระภิกษุมัชฌิมา และภิกษุนวกะ เป็นต้น ส่วนภาพรวมของการจัดองค์ประกอบต่าง ๆ ภายในอาราม ซึ่งได้มีการแบ่งเป็นเขตพุทธาวาสและเขตสังฆาวาสนั้น ได้มีการจัดระเบียบแบบแผนให้มีความสัมพันธ์สอดคล้องกับพระธรรมวินัยและหลักการออกแบบควบคู่กันไป เช่น การแบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตพระคันถธุระแลพระวิปัสสนาธุระ การเว้นเขตอุปาจารที่ก่อให้เกิดการมีอาณาเขตครอบครองอันนำมาซึ่งภาวะความสงบสงัดเป็นส่วนตัวการกำหนดตำแหน่งที่ตั้งของกุฏิเจ้าอาวาส การกำหนดแนวทางเดิน และการเข้าถึงการประดับตกแต่งผังบริเวณให้มีความร่มรื่นเป็นระเบียบเรียบร้อย อันจะนำมาซึ่งความเป็นอารามและเสนาสนะที่น่ารื่นรมย์เหมาะสมกับการปฏิบัติธรรม เป็นต้น การศึกษากุฏิก่ออิฐถือปูนนี้ จึงอาจกล่าวได้ว่าเป็นการศึกษาถึงตัวอย่างของรูปแบบและองค์ประกอบของเสนาสนะที่ได้มีพัฒนาการมาจนถึงความสมบูรณ์สอดคล้องกับพระธรรมวินัยและบริบทของสังคมไทยในช่วงระยะเวลาดังกล่าวซึ่งอาจจะถือได้ว่า มีความเหมาะสมที่จะเป็นแบบอย่างในการปลูกสร้างเสนาสนะของภิกษุสงฆ์ในบวรพุทธศาสนาในดินแดนประเทศไทยต่อไป