สารสกัดจากสะเดาอินเดีย ~iAzadirachta indica~i A.Juss. ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในพื้นที่เกษตรกรรมในประเทศไทย เคยมีรายงานว่าผลิตภัณฑ์จากสะเดาสามารถยับยั้งการเจริญพันธุ์ของแมลงและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมได้ จากการที่ยาฆ่าแมลงจากสะเดาสามารถออกฤทธิ์ได้กว้างและมีผลต่อสิ่งมีชีวิตหลายชนิด ทั้งที่เป็นกลุ่มเป้าหมายและสิ่งมีชีวิตอื่นที่ไม่ใช่กลุ่มเป้าหมาย จึงควรมีการพิจารณาถึงผลของสารสกัดจากสะเดาต่อระบบสืบพันธุ์ของปลาที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกึ่งเรื้อรังของ Neemix('R)ซึ่งเป็นสารสกัดจากเมล็ดสะเดาอินเดียที่มีต่อระบบสืบพันธุ์เพศเมียของปลานิล ~iOreochromis niloticus~i Linn. ทำการศึกษาโดยใช้ปลานิลอายุ 1 เดือนที่เลี้ยงด้วยระบบstatic renewal system ตลอดระยะเวลาการศึกษา หาค่ามัธยฐานความเป็นพิษเฉียบพลันที่ 96 ชั่วโมง โดยวิธี acutestatic toxicity ได้ค่าความเข้มข้นที่ 36.25 มิลลิกรัมต่อลิตร และจากค่าดังกล่าวนำมาคำนวณหาค่าความเข้มข้นของสารสกัดในการทดสอบความเป็นพิษกึ่งเรื้อรังได้เท่ากับ 25.07มิลลิกรัมต่อลิตร นำปลานิลมาเลี้ยงในสารสกัดที่ความเข้มข้นดังกล่าวเป็นเวลา 7 เดือน สุ่มจับปลาเพศเมียจำนวน 20 ตัวทุกเดือน ตั้งแต่เดือนที่ 4 ถึงเดือนที่ 7 ของการทดลอง เก็บตัวอย่างรังไข่ ชั่งน้ำหนักและนำไปเก็บรักษาสภาพเพื่อนับจำนวนเซลล์ไข่และใช้ในการศึกษามิญชวิทยาของเนื้อเยื่อรังไข่ จากผลการศึกษาสามารถจำแนกเซลล์ไข่ปลานิลได้เป็น3 ขนาด และ 5 ระยะการเจริญ คือ ขนาดเล็ก ได้แก่ chromatinnucleolar stage และ perinucleolar stage, ขนาดกลางได้แก่ yolk vesicle (cortical alveolar) stage และvitellogenic stage และขนาดใหญ่ ได้แก่ ripe stageลักษณะของฟอลลิเคิลภายหลังการตกไข่ (corpora lutea)สังเกตพบได้ตั้งแต่เดือนที่ 5 เป็นต้นไป การศึกษาภาวะการเจริญพันธุ์ของปลานิล (fecundity) จากค่า GSl และจำนวนเซลล์ไข่ในทุกเดือนของการทดลอง พบว่าค่า GSl มีการลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p(+,<)0.05) ในปลากลุ่มทดลองเดือนที่ 6จำนวนเซลล์ไข่ต่อรังไข่ 1 ข้าง ของปลานิลกลุ่มทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p(+,<)0.05) ในเดือนที่ 4 และ 7จากการเปรียบเทียบจำนวนของเซลล์ไข่ขนาดใหญ่ (ripe oocyte)พบว่าปลากลุ่มทดลองมีจำนวนเซลล์ไข่ชนิดนี้น้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p(+,<)0.05) ในทุกเดือนที่ศึกษา นอกจากนี้การศึกษาการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อรังไข่ในปลากลุ่มทดลองยังแสดงให้เห็นว่ามีการลดจำนวนลงของ mature oocyteการลดการสะสมไข่แดงทั้งในและนอกเซลล์ไข่ รวมทั้งการลดการสะสมของเนื้อเยื่อไขมัน หลักฐานทางพยาธิสภาพของเนื้อเยื่อปลากลุ่มทดลองจากการศึกษาเซลล์ไข่ในรังไข่ พบเซลล์ไข่ติดสีเบสมากผิดปกติร่วมกับการหดย่นของขอบไซโตพลาสซึมและการเสื่อมสภาพของเซลล์ฟอลลิเคิล ลักษณะดังกล่าวพบทั้งในระยะchromatin nucleolar stage, perinucleolar stageและ yolk vesicle stage นอกจากนี้ลักษณะเซลล์ไข่ในปลากลุ่มทดลองทุกระยะยังมีรูปร่างผิดปกติ พบช่องว่างขนาดใหญ่ระหว่างฟอลลิเคิล และแสดงอาการอักเสบในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่แทรกระหว่างฟอลลิเคิลและผนังรังไข่ จากหลักฐานดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าสารสกัดจากสะเดามีผลกระทบต่อกระบวนการเจริญของรังไข่และการวางไข่ของปลานิลอย่างชัดเจน