การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการเรียนการสอนเด็กวัยอนุบาลหลายวัฒนธรรมในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดระนองในด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนความสัมพันธ์ระหว่างครูกับเด็กและบรรยากาศในชั้นเรียน การปรับตัวของเด็กกับสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน และด้านความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างบ้านกับโรงเรียน ผลการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ตอน ตามลักษณะเฉพาะของวัฒนธรรม ดังนี้ ตอนที่ 1 ผลการศึกษาสภาพและปัญหาการเรียนการสอนเด็กวัยอนุบาลต่างศาสนา พบว่า 1) ครูทุกคนรับรู้ว่าตนเองและบุคลากรอื่น ๆ ในโรงเรียนสามารถยอมรับเด็กที่นับถือศาสนาต่างจากตนได้โดยไม่มีปัญหาแต่อย่างใด 2) ผู้บริหารและครูส่วนใหญ่ยังไม่มีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับศาสนาอิสลามและวิถีชีวิตของชาวไทยมุสลิมโดยเฉพาะเรื่องข้อปฏิบัติและข้อห้ามต่าง ๆ และยังขาดการยอมรับว่าศาสนาอิสลามมีความสำคัญเท่าเทียมกับศาสนาพุทธ 3) ครูส่วนใหญ่ยังพยามยามให้เด็กไทยมุสลิมทำกิจวัตรและกิจกรรมต่าง ๆตามที่กำหนดในแผนการจัดประสบการณ์ของสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ ซึ่งเป็นมาตรฐานในวัฒนธรรมชั้นเรียนอนุบาลไทยพุทธ 4) ครูไม่ได้ช่วยจัดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้วัฒนธรรมของกันและกันโดยนำศาสนาอิสลามหรือวิถีชีวิตชาวไทยมุสลิม สอดแทรกเข้าในการเรียนการสอนปกติเลย5) ผู้บริหารและครูส่วนใหญ่ ยังไม่ได้ส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างบ้านกับโรงเรียนโดยคำนึงถึงความแตกต่างทางศาสนา ตอนที่ 2 ผลการศึกษาสภาพและปัญหาการเรียนการสอนเด็กวัยอนุบาลต่างภาษาถิ่น พบว่า 1) ครูส่วนใหญ่ขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความสำคัญของภาษาถิ่นและการเรียนรู้ภาษาถิ่น 2) ครูส่วนใหญ่ปฏิเสธการใช้ภาษาถิ่นของเด็กและรับรู้ว่าปัญหาการสื่อสารที่เกิดขึ้นเป็นปัญหาของเด็ก 3) ครูบางคนมีปัญหาไม่สามารถสื่อความหมายกับเด็กด้วยภาษาถิ่นได้ เพราะไม่ใช่คนในพื้นที่ 4) ครูไม่ได้ส่งเสริมให้เด็กพัฒนาภาษาถิ่นของตนควบคู่ไปกับการพัฒนาภาษาไทยกลาง