การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการฝึกการถอดความที่มีต่อความสามารถในการพูดและการเขียนภาษาไทย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนท้ายหาดอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง 2 กลุ่ม กลุ่มละ 28 คน และ 30 คน ตามลำดับให้นักเรียนกลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับการสอนโดยการฝึกการถอดความ และอีกกลุ่มหนึ่ง เป็นกลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนตามคู่มือครู เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แผนการสอน จำนวน 12 แผน แบบสอบการพูด และแบบสอบการเขียนภาษาไทย ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ผู้วิจัยทำการทดลองสอนทั้ง 2 กลุ่ม ใช้เวลา 12 คาบ 6 สัปดาห์ หลังจากนั้นทดสอบความสามารถในการพูดและการเขียนหลังการทดลองสอนวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่ามัชฌิมเลขคณิต (X('-))ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้ 1. การสอนโดยการฝึกการถอดความส่งผลให้ความสามารถในการพูดภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 สูงกว่าการสอนตามคู่มือครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. การสอนโดยการฝึกการถอดความส่งผลให้ความสามารถในการเขียนภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3สูงกว่าการสอนตามคู่มือครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05