วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาถึงพัฒนาการของชุมชนเมืองสุโขทัย - ศรีสัชนาลัยที่เกิดจากการนำคติความเชื่อพุทธศาสนาแบบลังกาเข้ามาเผยแพร่ภายในอาณาจักรจนเกิดผลกระทบต่อวิถีชีวิตของประชาชนในชุมชนเมืองทั้งสอง ผลการศึกษาพบว่า กษัตริย์ของชาวสยามได้สร้างเมืองสุโขทัย-ศรีสัชนาลัยให้เป็นศูนย์กลางของอาณาจักรในบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำยมบนเส้นทางการค้าและการคมนาคมที่สามารถติดต่อระหว่างเมืองต่าง ๆ ได้โดยสะดวก นอกจากนี้การปฏิสัมพันธ์ระหว่างเมืองสุโขทัย-ศรีสัชนาลัยยังแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการและการขยายตัวของชุมชนเมืองทั้งสองที่เกิดจากคติความเชื่อที่มีต่อพุทธศาสนาแบบลังกา ตลอดจนสภาพการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมเป็นปัจจัยสำคัญซึ่งส่งเสริมให้ชนชั้นปกครองและประชาชนนับถือพุทธศาสนาแบบลังกา เพื่อให้ความอุปถัมภ์พุทธศาสนาด้วยการ "กัลปนา" อุทิศที่ดินทรัพย์สิน แรงงานคนและสัตว์ให้กับวัดวาอารามต่าง ๆ จึงทำให้เกิดการขยายตัวของชุมชนรอบ ๆ พุทธศาสนาที่ถูกสร้างขึ้นเป็นจำนวนมาก โดยมีพระภิกษุสงฆ์เป็นผู้นำและมีบทบาทต่อชุมชนที่ขยายออกไป พระภิกษุสงฆ์ที่ได้รับการศึกษาทางพุทธศาสนาตามแบบอย่างลังกานับตั้งแต่ต้นพุทธศตวรรษที่ 19จนถึงปลายพุทธศตวรรษที่ 20 โดยได้รับการสนับสนุนจากกษัตริย์ให้ปลูกฝังคติความเชื่อพุทธศาสนาแบบลังกา แม้ว่าจะมีการปะปนกับความเชื่อดั้งเดิมของท้องถิ่น ซึ่งทำให้เกิดความพยายามในการสร้างชุมชนเมืองสุโขทัย-ศรีสัชนาลัยจนกลายเป็นดินแดนที่สืบทอดพุทธศาสนาจากลังกาทวีป ดังเห็นได้จากวิถีชีวิตของผู้คนในชุมชนเมืองทั้งสองที่สื่อธรรมด้วยศิลปสถาปัตยกรรม