การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างรูปแบบและศึกษาผลในการดำเนินงาน การบริบาลผู้ใช้ยา ในผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ ที่แผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลราชวิถี ช่วงเดือนพฤษภาคม 2537 จนถึงมกราคม 2538 โดยเภสัชกรสัมภาษณ์ผู้ป่วยเพื่อทราบประวัติการใช้ยาของผู้ป่วย ประเมินแต่ละขั้นตอนในกระบวนการใช้ยา ตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องยาแก่ผู้ป่วย และบุคลากรการแพทย์อื่น ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาแก่ผู้ป่วยก่อนกลับบ้าน และติดตามดูแลผู้ป่วยเมื่อกลับมารับการรักษาตามแพทย์นัดครั้งแรก เภสัชกรจะบันทึกปัญหาจากการใช้ยาที่พบ ที่สามารถป้องกันหรือแก้ไขได้ และบันทึกผลของการป้องกันหรือแก้ไขปัญหาประเมินความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องการใช้ยาของผู้ป่วย สำรวจทัศนคติของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง และประมาณค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้ป่วย เพื่อประเมินประสิทธิภาพของการดำเนินงาน ในช่วงที่ทำการศึกษาสามารถให้การบริบาลผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ ตามแนวทางที่กำหนดจำนวน 119 คน และพบว่าก่อนเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ผู้ป่วย 39 คน มีปัญหาเกี่ยวกับการใช้ยา (ร้อยละ 32.77) โดยปัญหาที่พบส่วนมากคือ การไม่ได้รับยาที่แทพย์สั่ง 17 ปัญหา (ร้อยละ 31.48) ขณะที่ผู้ป่วยรับการรักษาในโรงพยาบาล พบปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาทั้งหมด 305 ปัญหา จากจำนวนครั้งที่สังเกต 13982 ครั้ง คิดเป็นอุบัติการเกิด ร้อยละ2.18 โดยพบในผู้ป่วย 56 คน คิดเป็นร้อยละ 47.06 ของผู้ป่วยที่ดูแลทั้งหมด ลักษณะปัญหาที่พบมากที่สุดคือ ปัญหาการได้รับยาในขนาดที่ต่ำกว่า ขนาดที่ใช้ในการ รักษา 131 ปัญหา (ร้อยละ 42.95 ของปัญหาที่พบ) และการใช้ยาโดยไม่มีข้อบ่ง ใช้ 39 ปัญหา (ร้อยละ 12.79) ตามด้วยการไม่ได้รับยาที่แทพย์สั่ง 32 ปัญหา(ร้อยละ 10.49) ในส่วนการดำเนินการป้องกันแก้ไขปัญหาโดยเภสัชกรด้วยการประสานงาน ตามสาเหตุของปัญหา พบว่าป้องกันไม่ให้เกิดผลเสียได้ 153ปัญหา (ร้อยละ 50.16) แก้ไขได้ 149 ปัญหา (ร้อยละ 48.85) และแก้ไขไม่ได้ 3 ปัญหา (ร้อยละ 0.98) การติดตามปัญหาจากการใช้ยาหลังผู้ป่วยออกจากโรงพยาบาล จำนวน 69 คน พบว่าผู้ป่วย 15 คน ยังมีปัญหาเกี่ยวกับการใช้ยาอยู่ 15 ปัญหา ซึ่งปัญหาทั้งหมดได้รับการแก้ไขตามแนวทางที่เหมาะสมสำหรับผุ้ป่วยแต่ละราย และพบว่าความรู้ความเข้าใจในหัวข้อต่าง ๆ เกี่ยวกับยาที่ผุ้ป่วยใช้หลังได้รับข้อมูลเกี่ยวกับยาระหว่างการดำเนินงานเพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ยกเว้นความในเรื่องชื่อยาที่เพิ่มขึ้น แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ (...) = 0.05 สำหรับค่าใช้จ่ายโดยประมาณเฉลี่ยต่อผู้ป่วยแต่ละราย ตลอดกระบวนการอาจเพิ่มจากเดิม 443.38 บาท และในการประเมินทัศนคติของผู้เกี่ยวข้องในการดำเนินงาน พบว่าส่วนใหญ่มีทัศนคติที่ดีต่อการดำเนินงานคือคิดว่าผู้ป่วยได้รับการดูแลดีขึ้น และควรดำเนินการต่อไป การจัดตั้งการบริบาลผู้ใช้ยาโรคระบบทางเดินหายใจ สำเร็จลงได้โดยการปฏิบัติงานของเภสัชกรร่วมกับผู้ป่วยและบุคลากรการแพทย์อื่น การดำเนินงานนี้ สามารถพบ ป้องกันหรือแก้ไขปัญหาจากการใช้ยาได้อย่างแท้จริง