การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างรูปแบบและแนวทางที่เหมาะสมใน การติดตามการใช้ยาเคมีบำบัดในผู้ป่วยโรคมะเร็ง และศึกษาถึงผลของการดำเนิน งานภายใต้รูปแบบที่กำหนด ซึ่งได้ดำเนินงานตั้งแต่เดือน พฤษภาคม 2537 ถึง มกราคม 2538 ที่โรงพยาบาลราชวิถี ในระยะเวลาดังกล่าว สามารถติดตามการ ใช้ยาได้ในผู้ป่วยจำนวน 111 คน จากการประเมินผู้ป่วยเบื้องต้น พบปัญหาเกี่ยว กับการใช้ยาก่อนเข้ารักษาในโรงพยาบาล จำนวน 65 ปัญหา ในผู้ป่วยจำนวน 41 คน โดยปัญหาที่พบมากที่สุดคือ การใช้ยามากกว่าที่แพทย์สั่งคิดเป็นร้อยละ 66.2 ใน การติดตามการใช้ยาขณะผู้ป่วยรับการรักษาอยู่ในโรงพยาบาล พบปัญหาที่เกิดจาก การใช้ยาทั้งหมด 613 ปัญหาจากจำนวนครั้งที่สังเกต 9,428 ครั้ง คิดเป็นอุบัติการเกิดร้อยละ 6.5 ประเภทของปัญหาที่พบมากที่สุดคือ การเกิดอาการไม่พึงประสงค์ จากการใช้ยา 413 ปัญหา (ร้อยละ 67.7) และปัญหาการได้รับยาในขนาดที่ต่ำกว่าขนาดที่ใช้ในการรักษา 55 ปัญหา (ร้อยละ 9.0) การวิเคราะห์ปัญหาที่เกี่ยวกับการใช้ยาตามขั้นตอนการดำเนินงาน พบว่าเกิด ปัญหาความคลาดเคลื่อนในขั้นตอนการสั่งใช้ยา ร้อยละ 6.3 ในขั้นตอนการรับคำสั่ง ใช้ยา ร้อยละ 1.4 ในขั้นตอนการจ่ายยา ร้อยละ 0.6 ในขั้นตอนการเตรียมยา ร้อยละ 0.9 ในขั้นตอนการบริหารยา ร้อยละ 3.7 และในขั้นตอนการตอบสนองต่อ การใช้ยาของผู้ป่วย ร้อยละ 14.4 ในส่วนของการดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาโดยเภสัชกร พบว่าสามารถป้องกันและแก้ไขปัญหาได้ 483 ปัญหา (ร้อยละ 78.8) และจากการติดตามสัมภาษณ์ผู้ป่วย จำนวน 76 คน ที่มารับการตรวจรักษา ตามนัด พบว่าเกิดปัญหาเกี่ยวกับการใช้ยาจำนวน 20 ปัญหา ในผู้ก่วย 18 คน ซึ่ง ปัญหาต่าง ๆ ที่พบได้รับการแก้ไขด้วยการให้คำปรึกษาแนะนำที่เมหาะสมสำหรับผู้ ป่วยแต่ละราย ผลการประเมินความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ยาเคมีบำบัดของผู้ป่วย พบว่าหลังให้คำแนะนำผู้ป่วยมีความรู้ และความเข้าใจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติและในการดำเนินงานมีค่าใช้จ่ายโดยเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นต่อผู้ป่วย 1 ราย ประมาณ 280 บาท สำหรับผลการดำเนินงานตามรูปแบบที่กำหนด เป็นที่น่าพอใจเพราะนอก จากจะทำให้ค้นพบปัญหาและป้องกัน หรือแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการใช้ยา ได้มากขึ้นแล้ว ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานส่วนใหญ่มีความเห็นว่า การติดตาม การใช้ยามีประโยชน์และสมควรดำเนินการต่อไป