วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาความหมายของคำว่า "พรหมจรรย์"แนวคิด อิทธิพล และผลของการประพฤติพรหมจรรย์ที่ปรากฎในพระไตรปิฎก ผลของการวิจัยพบว่า คำว่า พรหมจรรย์ ที่ใช้ในพระไตรปิฎกนี้โดยสารัตถะแล้วมี 10 ความหมาย ตามฐานะและโอกาส ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนา ซึ่งอนุโลมตามอัธยาศัยของเหล่าเวไนยนิกรหมู่นั้น ๆ แสดงให้เห็นระบอบสังคม วัฒนธรรม แนวความคิด และความเชื่อของกลุ่มชน ตลอดจนถึงวิวัฒนาการในการดำเนินชีวิตที่สมบูรณ์แบบของมนุษยชาติ ดังนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า ศาสนาพุทธเน้นเรื่องการฝึกฝนอบรมเพื่อพัฒนาตนเอง โดยเริ่มต้นด้วยการอบรมความประพฤติทางกาย วาจา อันเป็นส่วนภายนอกซึ่งจัดเป็นส่วนหยาบด้วยศีล อบรมพัฒนาจิต อันเป็นส่วนภายในซึ่งจัดเป็นส่วนกลาง ด้วยสมถภาวนา และอบรมปัญญา ซึ่งเป็นส่วนประณีตด้วยวิบัสสนาภาวนา โดยมีความหลุดพ้นจากวัฏฏทุกข์ เข้าถึงสันติสุขอันเป็นจุดหมายสูงสุดของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ งานวิจัยเรื่องนี้ ทำให้เข้าใจจุดมุ่งหมายที่แท้จริงของการประพฤติพรหมจรรย์ในศาสนาพุทธโดยมีขั้นตอนการพัฒนาจากส่วนที่หยาบ ไปหาส่วนที่ละเอียด หรือจากส่วนที่ง่ายไปหาส่วนที่ยาก ซึ่งเป็นไปตามขั้นตอนของการบำเพ็ญสมณธรรม ที่เรียกว่า มัชฌิมาปฏิปทา