การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความคิดเรื่องบุญกับนิพาน ในพุทธปรัชญาเถรวาท ในฐานะที่ต่างก็เป็นความคิดหนึ่งที่สำคัญมากในระบบปรัชญาเดียวกัน ผลการวิจัยพบว่า ความคิดเรื่องวิธีการทำบุญ ตามหลักบุญกริยาวัตถุอันได้แก่ ทาน ศีล ภาวนา เป็นความคิดพื้นฐานที่มาของความคิดจากมัชฌิมาปฏิปทาเช่นเดียวกับความเรื่องวิธีปฏิบัติเพื่อเข้าถึงนิพพานอันได้แก่อริยมรรคมีองค์ 8 หรือไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ส่วนความคิดเรื่องการให้ผลของบุญซึ่งเน้นถึงการให้ผลที่เป็นความสุขทางโลกียะในชาติปัจจุบัน และการให้ผลต่อการเกิดใหม่ในชาติหน้าที่จะได้เกิดในสุคติเป็นมนุษย์หรือเทวดานั้น มิได้เป็นความคิดที่ขัดแย้งกับกับความคิดเรื่องนิพพานอันเป็นภาวะที่พ้นไปจากการเวียนว่ายตายเกิดแต่อย่างใด เพราะการอธิบายถึงการให้ผลของบุญนี้ พระพุทธศาสนาอธิบายตามหลักความจริงของกฎแห่งกรรมอันเป็นกฎธรรมชาติ กล่าวคือเมื่อผู้ปฏิบัติลงมือทำความดีได้ในระดับหนึ่ง ผลที่เกิดจากการทำความดีนั้นย่อมเกิดขึ้นแก่ผู้ปฏิบัติทั้งในด้านวัตถุและด้านจิตใจ อย่างไรก็ตามพระพุทธเจ้ามีได้สอนให้มนุษย์หยุดอยู่แค่การทำความดีในระดับบุญซึ่งเป็นโลกียะเท่านั้น แต่ทรงเน้นให้ก้าวสู่ขั้นนิพพาน ด้วยการลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ซึ่งจะสามารถปฏิบัติได้ง่ายขึ้น หากมีบารมีที่ได้สั่งสมมาจากการทำบุญ เพราะฉะนั้นความคิดเรื่องการทำบุญ และการให้ผลของบุญนี้ ในที่สุดแล้วจึงเป็นความคิดที่ส่งเสริมสนับสนุนและเป็นไปเพื่อความคิดเรื่องนิพพาน ดังนั้นการวิจัยเรื่องนี้จึงสรุปผลได้ว่า ความคิดเรื่องบุญกับนิพพาน มีความสัมพันธ์ที่ประสานสอดคล้องกลมกลืนกัน ไม่มีความคิดใดที่แยกอยู่ลอย ๆ หรืออยู่อย่างขัดแย้งกัน แต่เป็นความคิดที่ส่งเสริมสนับสนุนซึ่งกันและกันอย่างดีที่สุดในระบบพุทธปรัชญาเถรวาท