วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์หลักในการศึกษาแนวคิดหลักที่สำคัญกระบวนการ และผลของการบริหารราชการแผ่นดิน ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ก่อนการปฏิรูปการปกครองในปี พ.ศ. 2435 รวมทั้งศึกษาภาพรวมของระบบการบริหารราชการแผ่นดินในสมัยนั้น ตลอดจนความสัมพันธ์กับบริบททางสังคม ผลการศึกษาพบว่า การบิรหารราชการแผ่นดิน ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นก่อนการปฏิรูปการปกครอง เป็นการบริหารแบบจารีต และมีแนวคิดหลักสำคัญ 2 ประการ คือ แนวคิดด้านการจัดการปกครอง และแนวคิดด้านการจัดการกำลังคน แนวคิดทั้งสองประการนี้ เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดในการสร้างเสถียรภาพและความมั่นคงของราชธานีแห่งใหม่ ซึ่งส่งผลต่อโครงสร้างและรูปแบบของการบริหารราชการแผ่นดิน แต่ต่อมา เมื่อลัทธิการล่าอาณานิคมของชาติตะวันตก เริ่มเข้ามาสู่ดินแดนเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ระบบการบริหารราชการแผ่นดินแบบจารีต ไม่สามารถนำประเทศไปสู่ ความมีเสถียรภาพและความมั่นคงได้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงปฏิรูปการปกครอง ในปี พ.ศ. 2435 ทำให้ระบบการบริหารราชการแผ่นดินที่ใช้มาตลอดระยะเวลาหลายร้อยปีสิ้นสุดลง