วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาเปรียบเทียบนโยบายของไทยต่อสหภาพเมียนมาร์ในยุคพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ (พ.ศ. 2523-2531) กับยุคหลังพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ (พ.ศ. 2531 - 2538)โดยจะเป็นการวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลทำให้การดำเนินนโยบายของไทยต่อพม่าระหว่างสองช่วงเวลาดังกล่าวมีลักษณะต่างกัน ผลจากการศึกษาพบว่า สภาพแวดล้อมภายนอกและภายในประเทศของทั้งสองช่วงเวลามีความแตกต่างกัน กล่าวคือ ในยุคพลเอกเปรมนั้นสภาพแวดล้อมภายนอกในระดับระหว่างประเทศ คือ ลักษณะทางการเมืองและเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับภูมิภาค คือปัญหาภัยคุกคามความมั่นคงของไทยบริเวณพรมแดนไทย - กัมพูชา ปัญหาการสู้รบระหว่างทหารรัฐบาลพม่ากับกองกำลังชนกลุ่มน้อย และการใช้นโยบายปิดประเทศและระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมของพม่า ส่วนสภาพแวดล้อมภายในประเทศ คือ บทบาทผู้นำ ปัจจัยทางการเมืองและปัจจัยทางเศรษฐกิจขณะที่ในยุคหลังพลเอกเปรม สภาพแวดล้อมภายนอกและภายในประเทศได้เปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับระหว่างประเทศคือ การเปลี่ยนแปลงสถานการณ์การเมืองระหว่างประเทศ และการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับภูมิภาคคือการคลี่คลายของปัญหากัมพูชา ความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลพม่ากับกลุ่มผู้ขัดแย้งทางการเมืองและนโยบายเปิดประเทศและการใช้ระบบเศรษฐกิจเสรีของพม่าส่วนสภาพแวดล้อมภายใน คือ บทบาทผู้นำบทบาทของกลุ่มผลประโยชน์และปัจจัยทางเศรษฐกิจ จากความแตกต่างของสภาพแวดล้อมภายนอกและภายใน ดังกล่าวนั้นได้มีอิทธิพลต่อการดำเนินนโยบายของไทยต่อพม่าของรัฐบาลสองช่วงเวลาให้มีลักษณะแตกต่างกัน นั่นคือ ทำให้ในยุคพลเอกเปรม การดำเนินนโยบายจะมีลักษณะเน้นผลประโยชน์แห่งชาติทางด้านความมั่นคง ส่วนในยุคหลังพลเอกเปรมนั้น ลักษณะการดำเนินนโยบายจะเน้นผลประโยชน์แห่งชาติทางเศรษฐกิจมากกว่าเรื่องใด ๆ