วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาเปรียบเทียบนโยบายของไทยต่อสหภาพเมียนมาร์ในยุคพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ (พ.ศ.2523-2531) กับยุคหลังพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ (พ.ศ.2531-2538) โดยจะเป็นการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่มีอิทธิพลทำให้การดำเนินนโยบายของไทยต่อพม่าระหว่างสองช่วงเวลาดังกล่าวมีลักษณะแตกต่างกัน ผลจากการศึกษาพบว่า สภาพแวดล้อมภายนอกและภายในประเทศของทั้งสองช่วงเวลามีความแตกต่างกัน กล่าวคือ ในยุคพลเอกเปรมนั้น สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับระหว่างประเทศ คือ ลักษณะทางการเมือง และเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับภูมิภาค คือ ปัญหาภัยคุกคามความมั่นคงของไทยบริเวณพรมแดนไทย-กัมพูชา ปัญหาการสู้รบระหว่างทหารรัฐบาลพม่ากับกองกำลังชนกลุ่มน้อย และการใช้นโยบายปิดประเทศและระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมของพม่า ส่วนสภาพแวดล้อมภายในประเทศ คือ บทบาทผู้นำ ปัจจัยทางการเมือง และปัจจัยทางเศรษฐกิจ ขณะที่ในยุคหลัง พลเอกเปรม สภาพแวดล้อมภายนอกและภายในประเทศได้เปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับระหว่างประเทศ คือ การเปลี่ยนแปลงสถานการณ์การเมืองระหว่างประเทศ และการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สภาพแวดล้อมภายนอกในระดับภูมิภาค คือ การคลี่คลายของปัญหากัมพูชา ความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลพม่ากับกลุ่มผู้ขัดแย้งทางการเมือง และนโยบายเปิดปรเทศและการใช้ระบบเศรษฐกิจเสรีของพม่า ส่วนสภาพแวดล้อมภายใน คือ บทบาทผู้นำ บทบาทของกล่มผลประโยชน์และปัจจัยทางเศรษฐกิจ จากความแตกต่างของสภาพแวดล้อมภายนอกและภายใน ดังกล่าวนั้น ได้มีอิทธิพลต่อการดำเนินนโยบายของไทยต่อพม่าของรัฐบาลสองช่วงเวลาให้มีลักาณะแตกต่างกัน นั่นคือ ทำให้ในยุคพลเอกเปรม การดำเนินนโยบายจะมีลักษณะเน้นผลประโยชน์แห่งชาติทางด้านความมั่นคง ส่วนในยุคหลังพลเอกเปรมนั้น ลักษณะการดำเนินนโยบายจะเน้นผลประโยชน์แห่งชาติทางเศรษฐกิจมากกว่าเรื่องใดๆ