การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาสาระในบทบัญญัติของพระราชบัญญัติพรรคการเมืองแต่ละฉบับตั้งแต่ฉบับแรก (พ.ศ. 2498) จนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2524) รวม 4 ฉบับว่ามีแนวทางในการสร้างความเป็นสถาบันให้กับพรรคการเมืองไทยให้สูงขึ้นได้หรือไม่เพียงใด ตลอดจนศึกษาถึงปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมืองฉบับต่าง ๆ ดังกล่าว นอกจากนี้ยังได้ศึกษาถึงบทบาทและพฤติกรรมของนักการเมืองที่แสดงออกมานั้น สอดคล้องกับแนวทางในการสร้างความเป็นสถาบันของพรรคการเมืองไทย โดยพระราชบัญญัติพรรคการเมือง ที่ต้องการจะพัฒนาพรรคการเมืองไทยให้มีความเป็นสถาบันที่สูงขึ้นหรือไม่อย่างไร ผลการวิจัยพบว่า ตั้งแต่เริ่มมีพรรคการเมืองขึ้นมาในประเทศไทยจนถึงปัจจุบัน พรรคการเมืองไทยเป็นพรรคการเมืองที่เกิดขึ้นได้เองโดยธรรมชาติในช่วงระยะเวลาอันสั้น เพียงช่วง พ.ศ. 2483-2493 เท่านั้นในระยะต่อมาจนถึงปัจจุบันการจัดตั้งพรรคการเมืองต้องอาศัยบทบัญญัติแห่งกฎหมายรองรับโดยตลอดโดยเฉพาะอย่างยิ่งพระราชบัญญัติพรรคการเมืองจึงมีความพยายามที่จะวางแนวทางในการสร้างความเป็นสถาบันให้กับพรรคการเมืองไทย โดยใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมืองดังกล่าวตลอดมาแต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จเท่าใดนัก ทั้งนี้เนื่องจากบทบาทและพฤติกรรมของนักการเมือง ที่ไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกฎหมายเป็นสาเหตุสำคัญ