วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างเชิงหน้าที่ของบทพูด ของครูเพื่อเติมช่องว่างในวรรณกรรมซึ่งยังไม่มีคำอธิบายด้านนี้อย่างเพียงพอ ตลอดจนเพื่อเป็นการเสนอแนวทางด้านปริเฉทวิเคราะห์ในอนาคต ทั้งนี้ได้อิงวิธีการ ศึกษาเชิงหน้าที่ของซินแคลร์และคูล์ธาร์ดปี 1975 เป็นหลักการศึกษาครั้งนี้ได้ นำวิธีการศึกษาเชิงหน้าที่ใช้ในการวิเคราะห์ปริเฉทตามแบบฉบับของสำนักศึกษาภาษาแนว ปริเฉทวิเคราะห์แห่งมหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม (The Birmingham School of Discourse Analysis) แบบฉบับของวัจนปฎิบัติศาสตร์และแบบฉบับของสนทนา วิเคราะห์ การศึกษาครั้งนี้เก็บรวบรวมข้อมูลจากอาจารย์เจ้าของภาษา 4 ท่าน ซึ่งทำการสอนภาษาอังกฤษ ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ) โดยการบันทึกเทปการสอนรวม 4 บทเรียน หลังจากที่ได้ถอดเทปที่บันทึกการเรียน การสอนแล้วจะเป็นการสัมภาษณ์อาจารย์แต่ละท่าน การบ่งชี้หน้าที่ของภาษากระทำ ได้โดยแบ่งแยกโครงสร้างผิวก่อนโดยการเติมคำที่ถูกละทิ้งไว้และสิ่งอ้างถึงใน ประโยคให้ได้ใจความสมบูรณ์แล้วคัดเลือกบทพูดเพื่อใช้ในการวิเคราะห์ หน้าที่ของ ภาษาในบทพูดแบ่งออกเป็น 3 ระดับได้แก่ ~iเอกซ์เชนจ์ มูฟ~iและ~iแอคท์~i ซึ่งมา จากการพิจารณาในมุมมองของผู้วิจัยกอปรกับบทสัมภาษณ์ของครูเป็นหลัก บทพูดของครูที่ปรากฏในการศึกษาครั้งนี้แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ คำอธิบายและคำสั่ง ทั้งนี้ได้ยึดตามเกณฑ์การจำแนกที่สร้างขึ้นมาใหม่ 5 แบบ กล่าวคือ โครงสร้างของบทพูด กลุ่มวลีสำคัญในปริเฉทของห้องเรียน หน้าที่ของภาษา ที่เด่นชัด กลุ่มวลีสำคัญในบทสัมภาษณ์ และ ปริบทของบทพูด ผลการศึกษาพบว่าหน้าที่ของ ~iมูฟ~iมีความสัมพันธ์กับ~iเอกซ์เชนจ์~i ที่~iมูฟ~iนั้นปรากฎอยู่ ในทำนองเดียวกันหน้าที่ของ~iแอคท์~iก็มีความ สัมพันธ์กับ~iมูฟ~iที่~iแอคท์~iนั้นปรากฎอยู่ การศึกษาครั้งนี้ยังได้นำ ~iคายสแควร์~i (+,c(2)) มาใช้เพื่อคำนวณหาค่าความสำคัญของโครงสร้างเชิง หน้าที่ของบทพูดของครู ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ารูปแบบโครงสร้างของ ~iเอกซ์เชนจ์~iและ~iมูฟ~iจะปรากฏในบทพูดของครูแบบคำสั่งชัดเจนกว่าในบทพูด ของครูแบบคำอธิบาย สำหรับบทพูดของครูจะแบบคำสั่งปรากฎรูปเฉพาะของภาษาชัดเจน กว่ารูปภาษาแบบอื่นที่ปรากฏอยู่ในข้อมูล นอกจากนี้ผลการศึกษายังแสดงให้เห็น ความสัมพันธ์ระหว่างรูปของภาษาและหน้าที่ของภาษาอย่างชัดเจนอีกด้วย แม้ว่าการศึกษาครั้งนี้จะมีข้อจำกัดอยู่บ้างแต่ผลการศึกษาได้ยืนยันคำ อธิบายโครงสร้างของของเขตของ~iเอกซ์เชนจ์~iของซินแคลร์ และคูล์ธาร์ด ปี ค.ศ.1975 กล่าวคือโครงสร้างของขอบเขตของ~iเอกซ์เชนจ์~iประกอบด้วยกรอบของ ~iมูฟ~iและจุดเน้นของ~iมูฟ~i ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าระดับการเรียงต่อกันของ ~iเอกซ์เชนจ์~iมีความสำคัญต่อการวิเคราะห์โครงสร้างเชิงหน้าที่ของบทพูดของครู การศึกษาครั้งนี้นอกจากจะแสดงให้เห็นแนวทางของปริเฉทศึกษาในอนาคตแล้ว ผลการศึกษายังแสดงนัยว่าครูควรคำนึงถึงการให้คำสั่งโดยใช้รูปประโยคคำถามและ ประโยคบอกเล่ามากขึ้น ทั้งนี้เพื่อเพิ่มความสุภาพในการให้คำสั่งตลอดจนเป็นการ เสนอรูปภาษาที่สุภาพให้กับนักเรียนอีกด้วย