การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการจัดการศึกษานอกโรงเรียนสายอาชีพตามความคิดเห็นของผู้เรียนสายอาชีพและครูผู้สอนวิชาชีพ และเปรียบเทียบความคิดเห็นของผู้เรียนที่มีภูมิหลังแตกต่างกันเกี่ยวกับสภาพการจัดการศึกษานอกโรงเรียนสายอาชีพของโรงเรียนผู้ใหญ่ในสถานพินิจและคุ้นครองเด็กและเยาวชนกลางศาลเยาวชนและครอบครัวกลางในด้านหลักสูตร ครูผู้สอน ผู้เรียน วิธีสอนและกิจกรรม การเรียนการสอนสื่อการเรียนการสอน และการวัดผลและประเมินผล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้เรียนสายอาชีพ 113 คน และครูผู้สอนวิชาชีพ 32 คน ของโรงเรียนผู้ใหญ่ในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนกลาง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้เรียนสายอาชีพมีความคิดเห็นเกี่ยวกับสภาพการจัดการศึกษานอกโรงเรียนสายอาชีพในด้านหลักสูตร ครูผู้สอน ผู้เรียน สื่อการเรียนการสอนและการวัดผลและประเมินผล อยู่ในระดับดี แต่ด้านวิธีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอนอยู่ในระดับพอใช้ ส่วนครูผู้สอนวิชาชีพมีความเห็นว่า โรงเรียนใช้หลักสูตรของกรมการศึกษานอกโรงเรียนได้ครอบคลุมและสนองความต้องการของผู้เรียนและตลาดแรงงานครูผู้สอนได้สอนตรงตามสาขาวิชาชีพที่ถนัด และเห็นว่าผู้เรียนส่วนน้อยมีความตั้งใจจริง ครูผู้สอนส่วนใหญ่ใช้วิธีสอนแบบบรรยายและวิธีการสาธิต และให้ความสำคัญกับการใช้สื่อสารเรียนการสอนส่วนการวัดผลและประเมินผลจะเน้นภาคปฏิบัติมากกว่าทฤษฎี 2. ผู้เรียนสายอาชีพ และครูผู้สอนวิชาชีพมีความเห็นต่อปัญหาการจัดการศึกษานอกโรงเรียนสายอาชีพของโรงเรียนผู้ใหญ่ในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนกลางว่ามีปัญหาในทุกด้าน 3. จากการเปรียบเทียบคิดเห็นของผู้เรียนที่มีภูมิหลังแตกต่างกันเกี่ยวกับสภาพการจัดการศึกษานอกโรงเรียนสายอาชีพ พบว่า ผู้เรียนสายอาชีพที่เพศและระดับการศึกษาแตกต่างกันมีความคิดเห็นที่ไม่แตกต่างกัน ส่วนผู้เรียนสายอาชีพที่มีอายุแตกต่างกันมีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในด้านครูผู้สอน ผู้เรียน และการวัดผลและประเมินผล