การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของเกณฑ์การประเมินการออกเสียง "ร" และ "ล" ในภาษาไทย กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 8 คน ครู 12 คน สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังวหัะดพระนครศรีอยุธยา และผู้เชี่ยวชาญจำนวน 7 คน เครื่องมือสำหรับการวิจัย ได้แก่ แถบบันทึกเสียงการออกเสียง บทความ บทสัมภาษณ์ และแบบพิจารณาเกณฑ์ เกณฑ์ที่พัฒนาประกอบด้วย ลักษณะการปฏิบัติงานที่เป็นเป้าหมาย เกณฑ์การปฏิบัติงาน เกณฑ์การให้คะแนน และมาตรฐาน การกำหนดมาตรฐาน ใช้ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ ด้านความตรงเชิงจำแนก ใช้วิธีโนนกรุ๊ป และด้านความเที่ยงใช้วิธีการหาความสอดคล้องระหว่างผู้ประเมิน ผลการวิจัยได้เกณฑ์การประเมิน ความถูกต้องของการออกเสียง "ร" และ "ล" ซึ่งมีการปรากฎ 4 ลักษณะ แต่ละ ลักษณะมีการออกเสียงได้ 5 แบบ มีมาตรฐานสำหรับการประเมินในการอ่านออก เสียง การสัมภาษณ์ และรวมการอ่านและการสัมภาษณ์ เท่ากับคะแนนร้อละ 77, 47 และ 79 เกณฑ์ที่พัฒนามีความตรงเชิงเนื้อหา มีความตรงเชิงจำแนกสูงสำหรับ การอ่าน และต่ำสำหรับการสัมภาษณ์ ความเที่ยงวัดจากผู้ประเมินทุกคนเท่ากับ .889, .92 และ .95 สำหรับการประเมินการอ่านการสัมภาษณ์ ความเที่ยงวัด จากผู้ประเมินทุกคนเท่ากับ .89, .92 และ .95 สำหรับการประเมินการอ่าน การสัมภาษณ์และรวมการอ่านและการสัมภาษณ์ ตามลำดับ