การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะความเป็น พลเมืองดีที่ปรากฎในหนังสือเรียน ตามหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2524 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533) โดยใช้ระเบียนวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ซึ่งมี เอกสารที่ใช้วิเคราะห์ทั้งสิ้น 42 เล่ม ผลการวิจัยพบว่า หนังสือเรียนตามหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2524 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533) มีลักษณะความเป็นพลเมืองดีที่ปรากฎมากคือ ความมีเหตุผล การตระหนักในคุณค่าของการศึกษา ทักษะทางภาษาไทยการตระหนักและเห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ความรับผิดชอบ ความมีมนุษยสัมพันธ์ การมีค่านิยมที่ถูกต้อง ความเสียสละ ความมีระเบียบวินัย และความเมตตากรุณา ส่วนลักษณะความเป็นพลเมืองดีที่ปรากฎน้อย ได้แก่ ทักษะทางด้านภาษาต่างประเทศ ทักษะการคำนวณ ความสามารถเลือกรับและนำความรู้สากลมาประยุกต์ใช้กับครอบครัวและชุมชน การเป็นผู้ผลิตและผู้บริโภคที่ดี ความเป็นผู้นำและตู้ตาม การรู้จักสิทธิและหน้าที่ตามระบอบประชาธิปไตย และการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ สำหรับลักษณะความเป็นพลเมืองดีปรากฎมากในกลุ่มลักษณะและพฤติกรรมเพื่อการเป็นสมาชิกที่ดีของมนุษยชาติ กลุ่มวิชาสังคมศึกษามีลักษณะความเป็นพลเมืองดีปรากฎมากที่สุด และกลุ่ม วิชาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์มีลักษณะความเป็นพลเมืองดีปรากฎน้อยที่สุด