วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาระบำที่กรมศิลปากรประดิษฐ์ขึ้นมาสำหรับแสดงในโขน ณ โรงละครแห่งชาติ กรมศิลปากร การศึกษาเน้นกระบวนการของระบำจากตัวโขน 4 ลักษณะคือ พระ-นาง ยักษ์ ลิง และ สัตว์ ผลการวิจัยสรุปว่า ระบำในโขนเกิดขึ้นในยุคที่นาฏศิลป์อยู่ในความดูแล ของกรมศิลปากรโดยระบำเหล่านี้มีบทบาทในการสร้างความตระการตา และ เสริมให้เนื้อหาของการแสดงสมบูรณ์ยิ่งขึ้น การประดิษฐ์ระบำทั้ง 4 ประเภทมี 2 แนวทาง คือปรับปรุงจากรูปแบบเดิม และสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ซึ่งรูปแบบขั้นตอนและกระบวนท่ารำมีความใกล้เคียงกันทั้ง 4 ประเภทคือ มีส่วนนำส่วนดำเนินเรื่องและส่วนจบ ส่วนดำเนินเรื่องที่เป็นพระ-นาง มีบทร้อง ยักษ์ และลิง ก็มีบทร้อง นอกนั้นมีแต่การรำ ประกอบการบรรเลง การแปรแถวพบว่ามี 5 แบบ จำแนกตามความถี่คือ ปากพนังตอนคู่ หน้ากระดาน หน้า กระดานทะแยงมุม วงกลม ท่ารำระบำพระ-นาง ยักษ์ ลิง ใช้ท่ามาตรฐาน นาฏศิลป์โขนเฉพาะทาง ส่วนระบำสัตว์ใช้ท่าจากธรรมชาติมาดัดแปลงเป็นท่านาฏยศิลป์ เครื่องแต่งกายพระ-นาง ยักษ์ ลิง ใช้เครื่องแต่งกายตามแบบนาฏยศิลป์โขน ส่วนระบำสัตว์มีเครื่องแต่งกายและเครื่องประดับศรีษะเลียนแบบสัตว์ แต่มีความวิจิตรน้อยและค่อนข้างดูใกล้เคียงธรรมชาติมากกว่า ชุดอื่น ๆ เพลงประกอบระบำพระ-นาง เป็นเพลงในหมวดเพลงระบำของเดิม ส่วนของยักษ์และลิงใช้เพลงในหมวดเพลงหน้าพาทย์ ระบำสัตว์มฤคระเริงและ บันเทิงกาสร เป็นเพลงแต่งใหม่โดยเฉพาะ ระบำในการแสดงโขนของกรมศิลปากร เป็นการประดิษฐ์ขึ้นอย่างวิจิตรและทรงคุณค่าทางนาฏยศิลป์ไทย สมควรศึกษาและอนุรักษ์ไว้สืบไป