การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องมือวัดสุขภาพองค์การสำหรับโรงเรียนประถมศึกษา เปรียบเทียบสุขภาพขององค์การของโรงเรียนประถมศึกษาที่จำแนกตามเขตที่ตั้งและขนาดของโรงเรียน และเปรียบเทียบสุขภาพองค์การของโรงเรียนประถมศึกษาระหว่างโรงเรียนที่ได้รับการประเมินให้เป็นโรงเรียนดีเด่น และโรงเรียนที่ไม่ได้รับการประเมิน วิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วยการสร้างเครื่องมือ การพัฒนาเครื่องมือ และการทดสอบเครื่องมือ กลุ่มตัวอย่างคือ โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (สปช.) จำนวน 128 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลคือผู้บริหารโรงเรียน 128 คน และครู 1,381 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีประมาณค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค การวิเคราะห์ตัวประกอบ การวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทาง และการทดสอบด้วยค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1. เครื่องมือวัดสุขภาพองค์การสำหรับโรงเรียนประถมศึกษามีคุณภาพด้านความเที่ยงชนิดความคงที่ภายในสูงเท่ากับ 0.979 และด้านความตรงตามโครงสร้างประกอบด้วยตัวประกอบที่แสดงมิติสุขภาพองค์การของโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 8 ด้านคือ 1)ภาวะผู้นำฉันท์เพื่อนร่วมงาน 2)ขวัญในการปฏิบัติงาน 3)การเป็นผู้นำทางวิชาการ 4)การกำหนดเป้าหมาย 5)การมุ่งเน้นวิชาการ 6)บูรณภาพของสถาบัน 7)การจัดกิจกรรมสนับสนุนการเรียนการสอน และ 8)การติดต่อสื่อสาร 2. สุขภาพองค์การของโรงเรียนประถมศึกษาที่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองและนอกเขตอำเภอเมือง มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. สุขภาพขององค์การของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กขนาดกลาง และขนาดใหญ่ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.001 4. สุขภาพขององค์การของโรงเรียนประถมศึกษามีปฏิสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ระหว่างที่ตั้งของโรงเรียนและขนาดของโรงเรียน 5. โรงเรียนประถมศึกษากลุ่มที่มีสุขภาพองค์การสมบูรณ์ และกลุ่มที่มีสุขภาพขององค์การไม่สมบูรณ์ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ในทุกมิติสุขภาพองค์การ 6. สุขภาพองค์การของโรงเรียนประถมศึกษาที่ได้รับการประเมินให้เป็นโรงเรียนดีเด่นและโรงเรียนที่ไม่ได้รับการประเมินให้เป็นโรงเรียนดีเด่นมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ในทุกมิติสุขภาพองค์การ